![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/obraz-36.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nW popularnym podr\u0119czniku do historii dla szko\u0142y \u015bredniej Burzliwy wiek XX, <\/em>autor Robert \u015aniegocki, w rozdziale Polska za Gomu\u0142ki i Gierka <\/em>zamie\u015bci\u0142 obszern\u0105 map\u0119 Czasy PRL.<\/em> Podr\u0119cznik wydany zosta\u0142 przez Now\u0105 Er\u0119 (rok wyd. 2006).<\/em> Uczniowie ze zdziwieniem stwierdzaj\u0105, \u017ce z obszaru dawnego wojew\u00f3dztwa tarnowskiego wykazane zosta\u0142y tylko dwie miejscowo\u015bci: Tarn\u00f3w i Szczucin. Brak jest o wiele wi\u0119kszych miejscowo\u015bci np. Brzeska, Bochni, D\u0119bicy czy D\u0105browy Tarnowskiej. Co ciekawsze mapa nie pokazuje nawet Mielca, kt\u00f3ry w latach PRL przecie\u017c dynamicznie si\u0119 rozwija\u0142.<\/p>\n\n\n\n Jakie mog\u0142y by\u0107 przes\u0142anki umieszczenia w\u0142a\u015bnie Szczucina na mapie? Jaka mog\u0142a by\u0107 \u201especyfika\u201d Szczucina czas\u00f3w PRL, \u017ce zosta\u0142 uj\u0119ty na tej mapce?<\/p>\n\n\n\n W latach PRL zacz\u0119\u0142y w Szczucinie powstawa\u0107 nowe zak\u0142ady. W pierwszych latach po II wojnie \u015bwiatowej stan zatrudnienia w przedsi\u0119biorstwach by\u0142bardzo niski. O tej sprawie pisze Krzysztof Struziak w monografii \u201eSzczucin i okolice\u201d podaje, \u017ce w \u201e1947 r. na terenie gminy pracowa\u0142y jedynie 2 zak\u0142ady<\/em> przemys\u0142owe tj. m\u0142yn<\/em> gospodarczy zatrudniaj\u0105cy 5 pracownik\u00f3w i tartak z 4 pracownikami. Nieczynne by\u0142y natomiast cegielnia, gorzelnia, drugi m\u0142yn i<\/em> rze\u017ania.\u201d <\/em>Badacz dziej\u00f3w Szczucina wspomina, \u017ce ju\u017c wtedy wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w handlu spe\u0142nia\u0142a Gminna Sp\u00f3\u0142dzielnia Samopomoc Ch\u0142opska. <\/p>\n\n\n\n Intensywny rozw\u00f3j przemys\u0142u w Szczucinie nast\u0105pi\u0142 w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. W 1950 r., zostaje utworzony Pa\u0144stwowy O\u015brodek Maszynowy w Lubaszu, kt\u00f3ry by\u0142 drugim tego typu zak\u0142adem w by\u0142ym wojew\u00f3dztwie krakowskim. POM s\u0142u\u017cy\u0142 pomoc\u0105 rolnikom, produkuj\u0105c i naprawiaj\u0105c im sprz\u0119t zwi\u0105zany z upraw\u0105 roli. W 1955 r. rozpocz\u0119to budow\u0119 Zak\u0142adu Wyrob\u00f3w Azbestowo-Cementowych w Szczucinie, kt\u00f3re w 1959 r. zosta\u0142y uroczy\u015bcie uruchomione. W 1960 r. zatrudnia\u0142y 300 os\u00f3b. Zak\u0142ad wytwarza\u0142 popularne w ca\u0142ej Polsce p\u0142yty eternitowe oraz rury ci\u015bnieniowe i azbestowo-cementowe s\u0142u\u017c\u0105ce jako przewody wentylacyjne i zsypowe. Powodzeniem cieszy\u0142y si\u0119 pustaki. W okresie PRL w miejscowo\u015bci uruchomiona zosta\u0142a F<\/strong>ilia Krakowskich Zak\u0142ad\u00f3w Elektronicznych \u201eTelpod\u201d w Szczucinie. Mia\u0142o to miejsce w 1970 r. Zak\u0142ad ten produkowa\u0142 rezystory sta\u0142e i nastawne oraz cz\u0119\u015bci do odbiornik\u00f3w radiowych, telewizyjnych i telefon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wymienione zak\u0142ady spowodowa\u0142y, \u017ce Szczucin \u2013cho\u0107 wie\u015b- niew\u0105tpliwie wpisa\u0142 si\u0119 w o\u015brodki o do\u015b\u0107 du\u017cej dynamice zatrudnienia w przemy\u015ble uspo\u0142ecznionym. Czy da si\u0119 odtworzy\u0107 zatrudnienie w naszej miejscowo\u015bci?<\/p>\n\n\n\n Lata siedemdziesi\u0105te zobrazuj\u0119 przy pomocy danych statystycznych zamieszczonych w broszurce Rozw\u00f3j spo\u0142eczno-gospodarczy powiatu D\u0105browa<\/em><\/p>\n\n\n\n Tarnowska w XXX leciu PRL<\/em> (s. 36). Broszurka zosta\u0142a wydana przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w D\u0105browie Tarnowskiej w lipcu 1974 r.<\/p>\n\n\n\n Tabela ta pozwala nam stwierdzi\u0107, \u017ce Szczucin na pocz\u0105tku lat 70. mia\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 zatrudnienia. Stanowi\u0142o to ok. 45% zatrudnionych w ca\u0142ym powiecie. By\u0142 to wska\u017anik bardzo wysoki. W 1970 r. w Szczucinie mieszka\u0142o ok. 2100 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Nadal jednak stan zatrudnienia w szczuci\u0144skich zak\u0142adach si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142. O dynamicznym wzro\u015bcie zatrudnienia w latach 80. w Szczucinie pisa\u0142<\/p>\n\n\n\n Jerzy Rzeszuto na \u0142amach TEMI (nr 18) w 1984 r. Ot\u00f3\u017c autor w artykule Miasteczko przy trasie<\/em> wylicza zatrudnienie w poszczeg\u00f3lnych zak\u0142adach:<\/p>\n\n\n\n Redaktor pisa\u0142, \u017ce w Szczucinie istnia\u0142o 16 drobnych zak\u0142ad\u00f3w zatrudniaj\u0105cych 30-80 os\u00f3b. Warto cho\u0107 w cz\u0119\u015bci odtworzy\u0107 nazwy tych zak\u0142ad\u00f3w oraz liczb\u0119 zatrudnionych tam os\u00f3b. Dane te powsta\u0142y w wyniku kontaktu z osobami pracuj\u0105cymi w tych zak\u0142adach. w . latach 7<\/strong>0. i 80.<\/p>\n\n\n\n Przyjmijmy, na potrzeby niniejszego artyku\u0142u, \u017ce liczba zatrudnionych w tych 12 niewielkich zak\u0142adach wynosi\u0142a ponad 430 os\u00f3b. W sumie we wszystkich zak\u0142adach Szczucina w latach 80. pracowa\u0142o ponad 2000 os\u00f3b. A przecie\u017c warto cho\u0107 wspomnie\u0107 o zak\u0142adach nie wymienionych w tabeli:<\/p>\n\n\n\n Posterunek Energetyczny, Poczta Polska, Sp\u00f3\u0142dzielnia Ogrodniczo\u2013Pszczelarska, Sp\u00f3\u0142dzielnia Transportu Wiejskiego, Przepompownia. Du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w (ponad 150 os\u00f3b) zatrudnia\u0142y dwie szko\u0142y: podstawowa i \u015brednia. Warto te dane por\u00f3wna\u0107 ze stanem liczby mieszka\u0144c\u00f3w wsi Szczucin w1984 r.(tab. 4). Wynosi\u0142a ona 2840 mieszka\u0144c\u00f3w. A zatem, liczba zatrudnionych niemal r\u00f3wna\u0142a si\u0119 z ilo\u015bci\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142 to chyba precedens na\u00f3wczesne i dzisiejsze czasy. Powa\u017cnie zatem wzros\u0142a ilo\u015b\u0107 zatrudnionych w latach 80. w por\u00f3wnaniu do wcze\u015bniejszej dekady.<\/p>\n\n\n\n Zaprezentowane wy\u017cej dane pozwalaj\u0105 nam jeszcze na jedn\u0105 uwag\u0119. Struktura szczuci\u0144skiego przemys\u0142u by\u0142a wtedy do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowana. By\u0142 on w miar\u0119 nowoczesny i zr\u00f3\u017cnicowany, a to zwi\u0119ksza\u0142o zapotrzebowanie na ludzi o r\u00f3\u017cnym wykszta\u0142ceniu technicznym. St\u0105d m.in. popularno\u015b\u0107 \u00f3wczesnego<\/p>\n\n\n\n Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Zawodowych im. XXV lecia PRL w Szczucinie. Szko\u0142a w latach 70. i 80. kszta\u0142ci\u0142a w nast\u0119puj\u0105cych zawodach:<\/p>\n\n\n\n 1) Zasadnicza Szko\u0142a Zawodowa<\/p>\n\n\n\n zawody:<\/p>\n\n\n\n \u015blusarz-mechanik, tokarz, mechanik maszyn rolniczych, mechanik-kierowca pojazd\u00f3w samochodowych, monter podzespo\u0142\u00f3w elektronicznych, \u015blusarz szerokoprofilowy, \u015blusarz, \u015blusarz-spawacz<\/p>\n\n\n\n 2) Technikum Zawodowe<\/p>\n\n\n\n specjalno\u015b\u0107: budowa maszyn<\/p>\n\n\n\n 3) Liceum Zawodowe<\/p>\n\n\n\n specjalno\u015b\u0107 \u2013rolnik.<\/p>\n\n\n\n Szczuci\u0144ska szko\u0142a posiada\u0142a dodatkowy atut. Opr\u00f3cz warsztat\u00f3w szkolnych, istnia\u0142 internat na 150 miejsc, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 m\u0142odzie\u017cy z trzech powiat\u00f3w: d\u0105browskiego, mieleckiego i buskiego.<\/p>\n\n\n\n Wydaje si\u0119, \u017ce w okresie Polski Ludowej Szczucin sta\u0142 si\u0119 poka\u017anym o\u015brodkiem przemys\u0142owym \u2013 przez niekt\u00f3rych nazywany jako \u201enajbardziej uprzemys\u0142owiona wie\u015b w Polsce\u201d. Nast\u0105pi\u0142a zmiana struktury spo\u0142ecznej miasteczka. Ju\u017c wtedy zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w utrzymywa\u0142a si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci pozarolniczej.<\/p>\n\n\n\n Niestety nie wszystkie inwestycje okaza\u0142y si\u0119 trafione. Produkcja wyrob\u00f3w azbestowych po\u0142o\u017cy\u0142a cie\u0144 na czasy PRL-u oraz dzisiejsze. Szczucin pod koniec lat 80. sta\u0142 si\u0119 w Polsce znany ze skutk\u00f3w oddzia\u0142ywania azbestu na cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Ks. Czes\u0142aw So\u0142tys pisze, \u017ce ju\u017c w 1980 roku zosta\u0142y podj\u0119te badania, kt\u00f3re wykaza\u0142y, \u017ce w\u015br\u00f3d kilkunastu pracownik\u00f3w wykryto du\u017c\u0105 liczb\u0119 zachorowa\u0144 na azbestoz\u0119. Badania zosta\u0142y wstrzymane i dopiero w latach 1986-1988 zosta\u0142y wznowione w Instytucie Medycyny Pracy w Sosnowcu.<\/p>\n\n\nPrzemys\u0142owa wie\u015b<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Zak\u0142ady<\/td> Zatrudnienie
<\/td>Przeci\u0119tne zatrudnienie<\/td> Rzemios\u0142o prywatne og\u00f3\u0142em<\/td><\/tr> Miasta\/Gminy<\/td> stan w dniu 31 XII<\/td> og\u00f3\u0142em<\/td> w tym robotnicy<\/td> zak\u0142ady<\/td> zatrudnienie<\/td><\/tr> <\/strong> stan 31<\/td> w dniu XII<\/td><\/tr> Powiat<\/td> 84<\/td> 1843<\/td> 1768<\/td> 1423<\/td> 333<\/td> 490<\/td><\/tr> M D\u0105browa Tar.<\/td> 34<\/td> 639<\/td> 594<\/td> 458<\/td> 80<\/td> 165<\/td><\/tr> Boles\u0142aw<\/td> 2<\/td> 16<\/td> 16<\/td> 14<\/td> 14<\/td> 19<\/td><\/tr> D\u0105browa Tarn.<\/td> 3<\/td> 17<\/td> 17<\/td> 16<\/td> 20<\/td> 27<\/td><\/tr> Gr\u0119bosz\u00f3w<\/td> 1<\/td> 2<\/td> 2<\/td> 1<\/td> 16<\/td> 17<\/td><\/tr> M\u0119drzech\u00f3w<\/td> 1<\/td> 1<\/td> 1<\/td> 1<\/td> 16<\/td> 17<\/td><\/tr> Olesno<\/td> 9<\/td> 68<\/td> 68<\/td> 52<\/td> 21<\/td> 27<\/td><\/tr> Otfin\u00f3w<\/td> 6<\/td> 25<\/td> 25<\/td> 21<\/td> 29<\/td> 34<\/td><\/tr> Radgoszcz<\/td> 2<\/td> 12<\/td> 14<\/td> 12<\/td> 12<\/td> 12<\/td><\/tr> Szczucin<\/strong><\/td> 15<\/strong><\/td> 826<\/strong><\/td> 788<\/strong><\/td> 650<\/strong><\/td> 62<\/strong><\/td> 84<\/strong><\/td><\/tr> Wietrzychowice<\/td> –<\/td> –<\/td> –<\/td> –<\/td> 32<\/td> 33<\/td><\/tr> \u017babno<\/td> 11<\/td> 237<\/td> 243<\/td> 198<\/td> 31<\/td> 55<\/td><\/tr> w tym miasto<\/td> 1<\/td> 114<\/td> 124<\/td> 90<\/td> 21<\/td> 39<\/td><\/tr><\/tbody><\/table> Nazwa zak\u0142adu<\/strong> <\/strong><\/td> Zatrudnienie<\/strong><\/td><\/tr> Zak\u0142ad Rezystor\u00f3w \u201eTelpod\u201d<\/td> ponad 600<\/td><\/tr> Przedsi\u0119biorstwo Materia\u0142\u00f3w Izolacji Budowlanej \u201eIzolacja\u201d (dawny ZWAC)<\/td> ok. 470<\/td><\/tr> Gminna Sp\u00f3\u0142dzielnia \u201eSamopomoc Ch\u0142opska\u201d<\/td> 360<\/td><\/tr> Pa\u0144stwowy O\u015brodek Maszynowy Lubasz<\/td> 230<\/td><\/tr> Razem<\/strong><\/td> 1660<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table> Liczba<\/strong><\/td> Nazwa zak\u0142adu<\/strong><\/td> Ilo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w<\/strong> sta\u0142ych<\/strong><\/td> Ilo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w<\/strong> sezonowych<\/strong><\/td><\/tr> 1<\/td> Okr\u0119gowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w Krakowie .Inspektorat w Sandomierzu. Nadz\u00f3r Wodny w Szczucinie.<\/td> \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a012<\/td> ponad 100<\/td><\/tr> 2<\/td> Rzeszowskie Przedsi\u0119biorstwo Obrotu Nasionami. Centrala Nasienna. Odzia\u0142 Tarn\u00f3w.<\/td> \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10<\/td> <\/td><\/tr> 3<\/td> Hodowla Buraka Cukrowego<\/td> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10<\/td> <\/td><\/tr> 4<\/td> Zak\u0142ad Przemys\u0142u Tytoniowego w Krakowie. Podokr\u0119g Uprawy Tytoniu w Szczucinie.<\/td> \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a010<\/td> <\/td><\/tr> 5<\/td> Okr\u0119gowa Sp\u00f3\u0142dzielnia Mleczarska w Tarnowie. Oddzia\u0142 w Szczucinie. Od 1992-1996 Sp\u00f3\u0142dzielnia Mleczarska w Szczucinie.<\/td> \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a010-20 \u00a0<\/td> <\/td><\/tr> 6<\/td> Polskie Koleje Pa\u0144stwowe<\/td> 30-40<\/td> <\/td><\/tr> 7<\/td> Cegielni\u0105 zarz\u0105dza\u0142a Gminna Sp\u00f3\u0142dzielnia Samopomoc Ch\u0142opska w Szczucinie, a nast\u0119pnie Tarnowskie Zak\u0142ady Ceramiki Budowlanej w Tarnowie. Cegielnia Szczucin, p\u00f3\u017aniej Boche\u0144skie Zak\u0142ady Ceramiki Budowlanej w Bochni Zak\u0142ad Ceramiczny Szczucin.<\/td> ok. 30 os\u00f3b<\/td> w sezonie letnim 100 os\u00f3b<\/td><\/tr> 8<\/td> Zak\u0142ad Prefabrykacji Element\u00f3w Betonowych w Szczucinie Przedsi\u0119biorstwo Produkcji Pomocniczej Materia\u0142\u00f3w Budowlanych Tarn\u00f3w. Po modernizacji i rozbudowie hali produkcyjnej zak\u0142ad przej\u0119\u0142o Rzeszowskie Przedsi\u0119biorstwo Materia\u0142\u00f3w Budowlanych w Rzeszowie o\/Szczucin<\/td> \u015arednio 60 os\u00f3b na dwie zmiany, 30 os\u00f3b zim\u0105<\/td> <\/td><\/tr> 9<\/td> Krakowskie Przedsi\u0119biorstwo Rob\u00f3t Drogowych<\/td> ok. 70<\/td> 100-200<\/td><\/tr> 10<\/td> Sp\u00f3\u0142dzielnia K\u00f3\u0142ek Rolniczych<\/td> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 80 \u00a0 z filiami ponad 110<\/td> <\/td><\/tr> 11<\/td> Gminna Sp\u00f3\u0142ka Wodna<\/td> \u015brednio 23<\/td> <\/td><\/tr> 12<\/td> Zak\u0142ad Remontowo Budowlany przy Naczelniku Gminy<\/td> ok. 70<\/td> <\/td><\/tr> 13<\/td> Razem<\/strong><\/td> ponad 430 os\u00f3b<\/strong><\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table> Lp.<\/strong><\/td> Lata<\/strong><\/td> Ilo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong><\/td><\/tr> 1<\/td> 1980<\/td> 2548<\/td><\/tr> 2<\/td> 1982<\/td> 2698<\/td><\/tr> 3<\/td> 1984<\/td> 2840<\/td><\/tr> 4<\/td> 1986<\/td> 2991<\/td><\/tr> 5<\/td> 1988<\/td> 3142<\/td><\/tr> 6<\/td> 1990<\/td> 3277<\/td><\/tr> 7<\/td> 1992<\/td> 3412<\/td><\/tr> 8<\/td> 1994<\/td> 3506<\/td><\/tr> 9<\/td> 1996<\/td> 3597<\/td><\/tr> 10<\/td> 2009<\/td> 4190 (marzec)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table> Azbestowy spadek<\/strong><\/h2>\n\n\n\n