Rodzina Hanausk\u00f3w pochodzi\u0142a z Czech. Ojciec rodziny, Karol urodzi\u0142 si\u0119 O\u0142omu\u0144cu w 1884 r. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Zofi\u0105 Janota, c\u00f3rk\u0105 adwokata z Rymanowa. W 1913 r. urodzi\u0142a si\u0119 ich c\u00f3rka Urszula, a 7 XII 1915 r. \u2013 Stefania (zwana Fun\u0105). Karol pracowa\u0142 w sektorze bankowym, a w latach 1919-20 bra\u0142 udzia\u0142 w walkach o Lw\u00f3w, za co otrzyma\u0142 odznak\u0119 Orl\u0105t. Dziewczynki (c\u00f3rki) w tym czasie przebywa\u0142y u babci w Rymanowie.<\/p>\n\n\n\n

Hanauskowie mieszkali potem w Przemy\u015blu, a od 1926 r. \u2013 w Tarnowie, przy ul Krakowskiej. Pan Karol by\u0142 dyrektorem Oddzia\u0142u Banku Gospodarstwa Krajowego, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105: Polskiego Bia\u0142ego Krzy\u017ca, Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej, Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Zwi\u0105zki Strzeleckiego, Bezpartyjnego Bloku Wsp\u00f3\u0142pracy z Rz\u0105dem i Narodowej Demokracji. Zofia Hanauskowa by\u0142a kobiet\u0105 wykszta\u0142con\u0105 \u2013 zna\u0142a kilka j\u0119zyk\u00f3w obcych, mia\u0142a talent muzyczny; pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142a. Wyst\u0119powa\u0142a publicznie m.in. w Sali Lustrzanej przy ul. Wa\u0142owej. By\u0142a pi\u0119kn\u0105 i eleganck\u0105 kobiet\u0105, o silnym charakterze i \u017cywio\u0142owym temperamencie. R\u00f3wnie\u017c ona udziela\u0142a si\u0119 charytatywnie w Polskim Bia\u0142ym Krzy\u017cu, opiekuj\u0105c si\u0119 sierotami, ubogimi. Bardzo dba\u0142a o wykszta\u0142cenie i staranne wychowanie moralne i patriotyczne swoich c\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n

Urszula i Stefania gimnazjum i liceum przeby\u0142y w Prywatnym Gimnazjum \u017be\u0144skim Si\u00f3str Urszulanek, gdzie k\u0142adziono szczeg\u00f3lny nacisk na wychowanie religijne i patriotyczne \u201eo silnych zasadach \u017cyciowych opartych na mi\u0142o\u015bci Boga, Ojczyzny i bli\u017aniego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Stefania wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 nieprzeci\u0119tnymi zdolno\u015bciami j\u0119zykowymi; pozna\u0142a sze\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych (\u0142acin\u0119, angielski, francuski, niemiecki, czeski, w\u0119gierski). Gra\u0142a na fortepianie, pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142a i rysowa\u0142a. Pisywa\u0142a eseje i wiersze, by\u0142a wsp\u00f3\u0142redaktork\u0105 m\u0142odzie\u017cowego pisma pt. \u201eCzyn\u201d. Gdy w 1932 r. przyjecha\u0142 do Tarnowa prezydent Ignacy Mo\u015bcicki, w\u0142a\u015bnie Stefania wyg\u0142osi\u0142a do\u0144 mow\u0119 powitaln\u0105 w imieniu tarnowskiej m\u0142odzie\u017cy. Jak ka\u017cda m\u0142oda dziewczyna – lubi\u0142a uczestniczy\u0107 w zabawach prywatnych, organizowanych u kole\u017canek, a po maturze – w Sali Lustrzanej. Wyst\u0119powa\u0142a te\u017c publicznie graj\u0105c na fortepianie.<\/p>\n\n\n\n

Charakter mia\u0142a wyrobiony: pracowita, energiczna, stanowcza, g\u0142\u0119boko religijna (nale\u017ca\u0142a do Sodalicji Maria\u0144skiej), wymagaj\u0105ca przede wszystkim od siebie. Egzamin dojrza\u0142o\u015bci zda\u0142a z wyr\u00f3\u017cnieniem w roku 1934. Po rocznej przerwie (z powodu k\u0142opot\u00f3w zdrowotnych) podj\u0119\u0142a studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (w latach 1935-39). I tu r\u00f3wnie\u017c wykaza\u0142a nieprzeci\u0119tne zdolno\u015bci; otrzyma\u0142a stypendium Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, zosta\u0142a asystentk\u0105 prof. Heydla \u2013 jeszcze przed uzyskaniem magisterium. Dyplom magisterski z odznaczeniem zda\u0142a 16 VI 1939 r. Planowa\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 w pracy w dyplomacji. Przez jaki\u015b czas przebywa\u0142a w Debreczynie, gdzie pozna\u0142a m\u0142odego W\u0119gra, z kt\u00f3rym planowali ma\u0142\u017ce\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Jednak wybuch II wojny \u015bwiatowej pokrzy\u017cowa\u0142 te plany. Rodzina Hanausk\u00f3w musia\u0142a przenie\u015b\u0107 si\u0119 do mniejszego mieszkania przy ul. Gumniskiej, a Stefania podj\u0119\u0142a prac\u0119 w D\u0105browie Tarnowskiej jako sekretarka niemieckiego Landkomisarza. Zamieszka\u0142a przy ul. Ko\u015bciuszki. Dzi\u0119ki znajomo\u015bci j\u0119zyka niemieckiego mog\u0142a pom\u00f3c materialnie rodzinie, unikn\u0105\u0107 wyw\u00f3zki na przymusowe roboty do Niemiec oraz \u2013 co zrobi\u0142a na pewno ze szlachetnych pobudek \u2013 podj\u0105\u0107 prace konspiracyjn\u0105 na rzecz wywiadu brytyjskiego, sk\u0142adaj\u0105c przysi\u0119g\u0119 w Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej. Maj\u0105c dost\u0119p do niemieckich dokument\u00f3w, przekazywa\u0142a na Zach\u00f3d informacje dotycz\u0105ce dyslokacji wojsk niemieckich, baz, lotnisk raport\u00f3w, szkic\u00f3w i fotografii. Niszczy\u0142a listy (wykazy Polak\u00f3w przewidzianych do aresztowania, donosy na Polak\u00f3w) i inne dokumenty s\u0142u\u017c\u0105ce eksterminacji rodak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Stefania nawi\u0105za\u0142a kontakt z Helen\u0105 Marusarz\u00f3wn\u0105, s\u0142ynn\u0105 polsk\u0105 narciark\u0105 z Zakopanego, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 jako kurier mi\u0119dzy Krakowem a Budapesztem. Helen\u0119 Niemcy aresztowali w Czechos\u0142owacji w marcu 1940 r. Znaleziono przy niej listy pisane po w\u0119giersku. P\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, we wrze\u015bniu 1940 aresztowano r\u00f3wnie\u017c Stefani\u0119 Hanausek. Jest kilka wersji okoliczno\u015bci uj\u0119cia Stefanii: \u201e pochwycono skoczka angielskiego, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 po informacj\u0119 do Pumy (taki by\u0142 pseudonim konspiracyjny Stefanii). Gestapo wydoby\u0142o od niego potrzebne informacje (has\u0142o i miejsce oraz termin spotkania) i zamiast kuriera wys\u0142a\u0142o \u201eswojego cz\u0142owieka\u201d, kt\u00f3remu ona wyda\u0142a (na has\u0142o) odpowiednie dokumenty. Inni twierdz\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bciwy \u0142\u0105cznik zjawi\u0142 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej i wtedy Stefania zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce jest ju\u017c w r\u0119kach wroga\u201d. Wed\u0142ug trzeciej wersji \u2013 Stefania zosta\u0142a zadenuncjowana przez kole\u017cank\u0119 z pracy, Iren\u0119 Ge\u0142emej, kt\u00f3ra by\u0142a agentk\u0105 gestapo. Pod nieobecno\u015b\u0107 sekretarki Landkomisarza przeprowadzono rewizj\u0119 w jej biurku i znaleziono kilka zatrzymanych przez (Stefani\u0119) \u2013 Pum\u0119 donos\u00f3w na Polak\u00f3w oraz list po w\u0119giersku pisany tym samym charakterem pisma, jakim by\u0142 pisany list znaleziony przy Helenie Marusarz\u00f3wny. Gdy Stefania nazajutrz przysz\u0142a do pracy, zosta\u0142a aresztowania i przewieziona do wi\u0119zienia Gestapo mieszcz\u0105cego si\u0119 w Tarnowie przy ul. Urszula\u0144skiej 18; tej samej ulicy, gdzie nieopodal pod numerem 13, przez 8 lat zdobywa\u0142a wykszta\u0142cenie i formowa\u0142a sw\u00f3j niez\u0142omny charakter.<\/p>\n\n\n\n

We wi\u0119zieniu tarnowskim przeprowadzano konfrontacj\u0119 Hanausk\u00f3wny z Marusarz\u00f3wn\u0105 i wkr\u00f3tce obie wywieziono do Krakowa na ul. Montelupich. Mimo okrutnych tortur, Stefania nie wyda\u0142a nikogo, nie za\u0142ama\u0142a si\u0119. Si\u0142\u0105 swego charakteru i ducha podtrzymywa\u0142a psychicznie wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarki. Zosta\u0142a sazana na \u015bmier\u0107 przez s\u0105d dora\u017any \u201e za szpiegostwo na szkod\u0119 Rzeszy Niemieckiej\u201d i 21 marca 1941 przewieziona z powrotem do tarnowskiego wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n