Wie\u015b Mani\u00f3w le\u017cy nad Wis\u0142\u0105 w gminie Szczucin. Tutaj 6 grudnia 1902 r. przyszed\u0142 na \u015bwiat Tadeusz syn Anieli i Antoniego Mamuszka. Ojciec Antoni by\u0142 wykszta\u0142conym jak na owe czasy rolnikiem, bo uko\u0144czy\u0142 Szko\u0142\u0119 Rolnicz\u0105 w Kobiernicach k. \u017bywca. Wr\u00f3ci\u0142 na wie\u015b i prowadzi\u0142 gospodarstwo rolnicze o \u015bredniej powierzchni. Tadeusz by\u0142 najstarszym synem tych rodzic\u00f3w. Rodzina by\u0142a wielodzietna i liczy\u0142a 11 dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Rodzice zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce rolnictwo nie da szans wy\u017cywienia ca\u0142ej tej wielodzietnej rodzinie, mimo prowadzenia nowoczesnej gospodarki rolnej (sadownictwo, uprawa tytoniu, jarzyn itp.). Dlatego starali si\u0119, by cz\u0119\u015b\u0107 rodziny kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w \u00f3wczesnych szko\u0142ach tego terenu i zdobywa\u0142a zawody umo\u017cliwiaj\u0105ce im dobry start w \u017cyciu. Pocz\u0105tkowo Tadeusz ucz\u0119szcza\u0142 do dwuklasowej szko\u0142y w Maniowie, potem do szko\u0142y powszechnej w Szczucinie. Ch\u0142opiec odznacza\u0142 si\u0119 znakomit\u0105 pami\u0119ci\u0105 i inteligencj\u0105, st\u0105d rodzice postanowili kszta\u0142ci\u0107 go dalej. W tym czasie by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia wykszta\u0142cenia mi\u0119dzy innymi w gimnazjach Tarnowa. Dla uzyskania mo\u017cliwo\u015bci nauki w gimnazjum konieczna by\u0142a znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego, gdy\u017c takie by\u0142y wymogi kszta\u0142cenia w szko\u0142ach \u015brednich, w zaborze austriackim. Przed podj\u0119ciem dalszej nauki Tadeusz pobiera\u0142 prywatne lekcje j\u0119zyka niemieckiego u jednego z nauczycieli.<\/p>\n\n\n\n
Po pomy\u015blnie zdanych egzaminach podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w II Gimnazjum w Tarnowie. Wobec r\u00f3\u017cnic w kszta\u0142ceniu w szko\u0142ach wiejskich i szko\u0142ach w Tarnowie, trudne by\u0142y pocz\u0105tki jego nauki. Pracowito\u015b\u0107, zdolno\u015bci i pasje spowodowa\u0142y, \u017ce osi\u0105ga\u0142 bardzo dobre wyniki w nauce wykraczaj\u0105c poza wymogi gimnazjalne. Zak\u0142ada\u0142 z kolegami k\u00f3\u0142ka literackie i prowadzi\u0142 dysputy na interesuj\u0105ce ich tematy zwi\u0105zane z literatur\u0105 polsk\u0105 i \u015bwiatow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wobec znakomitych wynik\u00f3w w nauce, by\u0142 polecany jako korepetytor innym uczniom, a honorariami uzupe\u0142nia\u0142 braki finansowe. Ponadto rozwija\u0142 swoje pasje i zainteresowania, zwi\u0105zane ze znajomo\u015bci\u0105 literatury \u015bwiata. Gromadzi\u0142 dzie\u0142a literatury polskiej i \u015bwiatowej o najwy\u017cszej warto\u015bci i znaczeniu. Zwa\u017cywszy, jakie by\u0142y trudne czasy po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, gdy pochodzi\u0142o si\u0119 z biednej, wielodzietnej rodziny, to zgromadzenie, przez kilkunastoletniego ch\u0142opca poka\u017anej biblioteki w ilo\u015bci ponad 155 dzie\u0142 nale\u017cy uzna\u0107 za ogromny sukces.<\/p>\n\n\n\n
W II Gimnazjum w Tarnowie sp\u0119dzi\u0142 siedem lat a za swe osi\u0105gni\u0119cia szkolne uzyska\u0142 cztery z\u0142ote paski na ko\u0142nierzu, stanowi\u0105ce trofeum uczniowskie tego okresu. Do uko\u0144czenia tej szko\u0142y brakowa\u0142 mu jeden rok nauki.<\/p>\n\n\n\n
W\u00f3wczas to, w roku 1920, wobec trwania wojny polsko-bolszewickiej og\u0142oszono ochotniczy nab\u00f3r do wojska w obronie polskich granic. Wychowany w duchu patriotycznym, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ochotniczym zaci\u0105gu do wojska, razem z innymi kolegami ponadpodstawowych szk\u00f3\u0142 tarnowskich. By\u0142o to latem 1920 roku. Otrzymali przestarza\u0142e karabiny, pozosta\u0142e po zaborcach austriackich i w utworzonym oddzielnym batalionie skierowani zostali na front. Uczestniczyli w walkach na froncie po\u0142udniowym. Walki toczy\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas na terenach obecnej Ukrainy. Wojska rosyjskie by\u0142y do\u015bwiadczone w bojach, szczeg\u00f3lnie po prowadzonej wojnie domowej a Polacy po 123 latach niewoli i faktycznego braku wojska polskiego nie mieli takich do\u015bwiadcze\u0144. Rosjanie prowadzili dzia\u0142ania na ty\u0142ach wojska polskiego. Spos\u00f3b prowadzenia tej wojny by\u0142 nies\u0142ychanie brutalny. Np. jedna z dywizji w czerwcu 1920 roku \u2013 I Armia Konna \u2013 zajmuj\u0105c \u017bytomierz wyci\u0119\u0142a ca\u0142y polski garnizon, druga opanowa\u0142a Berdycz\u00f3w pal\u0105c szpital z 600 rannymi i personelem szpitala.<\/p>\n\n\n\n
W tym czasie (lato 1920) roku wojna toczy\u0142a si\u0119 na r\u00f3\u017cnych frontach. Batalion Tadeusza i jego koleg\u00f3w uczestniczy\u0142 w walkach w okolicach Krasnego (obecnie Ukraina). Ich przeciwnikami byli \u017co\u0142nierze Siemiona Budionnego, stanowi\u0105cy I Armi\u0119 Konn\u0105, znan\u0105 z nies\u0142ychanie brutalnych posuni\u0119\u0107. \u017bo\u0142nierze zaskoczyli bezbronnych gimnazjalist\u00f3w. Niedaleko stacjonowa\u0142o Wojsko Polskie i \u017co\u0142nierze tych formacji s\u0142yszeli krzyki mordowanych. Zgin\u0119li wszyscy, maj\u0105c za przeciwnik\u00f3w do\u015bwiadczonych \u017co\u0142nierzy Budionnego. By\u0142o to 18 wrze\u015bnia 1920 r. Tadeusz mia\u0142 niespe\u0142na 18 lat.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego nie wcielono tych niedo\u015bwiadczonych ochotnik\u00f3w pomi\u0119dzy regularne wojsko i nie udzielono im pomocy, gdy gin\u0119li, nie wiadomo. Odpowiedzialni za to byli \u00f3wcze\u015bni dow\u00f3dcy wojskowi, lecz nikt nie poni\u00f3s\u0142 z tego tytu\u0142u kary. Jak wiadomo by\u0142y to ostatnie dni walk tej wojny.<\/p>\n\n\n\n
18 pa\u017adziernika 1920 r. nast\u0105pi\u0142o zawieszenie broni, a 18 marca 1921 r. w Rydze podpisano traktat pokojowy, kt\u00f3ry wytyczy\u0142 \u00f3wczesn\u0105 granic\u0119 polsko \u2013 sowieck\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Rodzina Mamuszk\u00f3w otrzyma\u0142a jedynie zawiadomienie o \u015bmierci syna i brata. Nawet nie wskazano miejsca poch\u00f3wku. Rodzina usi\u0142owa\u0142a ustali\u0107 to miejsce, lecz do chwili obecnej brak danych w tym zakresie. Kustosz Muzeum Orl\u0105t Lwowskich nie znalaz\u0142 nazwiska Tadeusza w spisie tej nekropolii. Sugerowa\u0142, \u017ce by\u0107 mo\u017ce to nazwisko figuruje na pomniku w \u0141opatyniu, gdzie mia\u0142y by\u0107 wymienione nazwiska poleg\u0142ych. Rodzinie pozosta\u0142a jedynie fotografia nastoletniego ch\u0142opca, w mundurku uczniowskim i ksi\u0105\u017cki zbierane z takim mozo\u0142em za honoraria z udzielanych korepetycji.<\/p>\n\n\n\n
W rozkazie marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego z dnia 18 pa\u017adziernika 1920 r. czytamy mi\u0119dzy innymi o trudno\u015bciach w prowadzeniu walk w obronie ojczyzny, wywo\u0142anych bied\u0105 i zniszczeniami wojennymi. Brak by\u0142o podstawowych rzeczy. Przy skromnych racjach \u017cywno\u015bciowych, w \u0142achmiarskich mundurach a nierzadko i boso polski \u017co\u0142nierz szed\u0142 bi\u0107 si\u0119 za Ojczyzn\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Pi\u0142sudski stwierdzi\u0142 te\u017c w tym rozkazie:<\/p>\u201e\u017bo\u0142nierz, kt\u00f3ry tyle zrobi\u0142 dla Polski, nie zostanie bez nagrody. Wdzi\u0119czna Ojczyzna nie zapomni o nim\u201d.<\/em><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n
Ojczyzno! Upami\u0119tnij bohatersk\u0105 postaw\u0119 swoich syn\u00f3w, kt\u00f3rych m\u0142ode \u017cycie zosta\u0142o tak brutalnie przerwane. Spraw by ich czyny nie by\u0142y zapomniane!<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\nMichalina Fortuna-Ambro\u017cewicz c\u00f3rka Bronis\u0142awy zd. Mamuszka<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wie\u015b Mani\u00f3w le\u017cy nad Wis\u0142\u0105 w gminie Szczucin. Tutaj 6 grudnia 1902 r. przyszed\u0142 na \u015bwiat Tadeusz syn Anieli i Antoniego Mamuszka. Ojciec Antoni by\u0142 Czytaj wi\u0119cej…<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-203","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publikacje"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":204,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions\/204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}