\u017bo\u0142nierzom BCH poleg\u0142ym za ojczyzn\u0119<\/em> Pomnik ten powsta\u0142 w 1989 r. z okazji 45 rocznicy tej bitwy z inicjatywy ludowc\u00f3w z Kielecczyzny oraz spo\u0142ecze\u0144stwa Gminy Pacan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wydarzenie z sierpnia 1944 r. nadal egzystuje w \u015bwiadomo\u015bci historycznej lokalnego spo\u0142ecze\u0144stwa a tak\u017ce budzi szereg emocji. Autorki artyku\u0142u, mieszkanki wsi, kt\u00f3ra s\u0105siaduje z S\u0142upi\u0105 Pacanowsk\u0105 postanowi\u0142y ow\u0105 wiedz\u0119 \u201ezebra\u0107\u201d w jednym artykule, aby m\u0142odsi koledzy i kole\u017canki mieli u\u0142atwiony dost\u0119p do tej historii sprzed wielu dekad.<\/p>\n\n\n\n Powszechnie wiadomo, \u017ce Armia Czerwona rozpocz\u0119\u0142a generaln\u0105 ofensyw\u0119 w styczniu 1945 r. Spowodowa\u0142a ona wyzwolenie naszych teren\u00f3w od okupanta niemieckiego. M\u0142odszemu czytelnikowi nale\u017cy wyja\u015bni\u0107: dlaczego oddzia\u0142y Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich (BCh) ju\u017c latem 1944 r. – a wi\u0119c p\u00f3\u0142 roku wcze\u015bniej, zosta\u0142y postawione w stan gotowo\u015bci bojowej. Wyja\u015bnienie aktywno\u015bci BCh na terenach gminy Pacan\u00f3w latem 1944 r. nale\u017cy wi\u0105za\u0107 z powsta\u0142ym w tym czasie przycz\u00f3\u0142kiem baranowsko-sandomierskim.<\/p>\n\n\n\n W ramach 1 Frontu Ukrai\u0144skiego Armii Czerwonej pod koniec lipca 1944 r. oddzia\u0142y armii radzieckiej rozpocz\u0119\u0142y forsowanie Wis\u0142y w rejonie Baranowa Sandomierskiego. Powsta\u0142y przycz\u00f3\u0142ek obejmowa\u0142 teren d\u0142ugo\u015bci 70 km i szeroko\u015bci 40 km mi\u0119dzy Baranowem a Sandomierzem. By\u0142 jednym z najwi\u0119kszych przycz\u00f3\u0142k\u00f3w uchwyconych przez Armi\u0119 Radzieck\u0105 na zachodnim brzegu Wis\u0142y. Stworzenie przycz\u00f3\u0142ku za Wis\u0142\u0105 by\u0142o z taktycznego punktu widzenia bardzo wa\u017cne przy dalszych operacjach wojennych. Wojska radzieckie dotar\u0142y m.in. do takich miejscowo\u015bci jak Koszyce, Kazimierza Wielka, Stopnica, Nowy Korczyn i Pacan\u00f3w. Ostatecznie przycz\u00f3\u0142ek obejmowa\u0142 prawie ca\u0142y powiat sandomierski oraz cz\u0119\u015bciowo niekt\u00f3re gminy powiatu stopnickiego (m. in. Pacan\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n Jak si\u0119 okazuje to w\u0142a\u015bnie aktywno\u015b\u0107 Rosjan w lipcu 1944 r. spowodowa\u0142a, \u017ce \u2013 w opinii miejscowego ruchu oporu \u2013 wyzwolenie gminy Pacan\u00f3w by\u0142o tylko kwesti\u0105 czasu. Przyst\u0105piono do akcji. Na pocz\u0105tku sierpnia 1944 r. we wsi Brody odby\u0142o si\u0119 zgrupowanie oddzia\u0142\u00f3w BCh pod dow\u00f3dztwem Piotra Pawliny. W zgrupowaniu uczestniczy\u0142y te\u017c inne oddzia\u0142y partyzanckie. W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy by\u0142 te\u017c komendant powiatowy Ludowej Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa na powiat buski – Jan Sowa ps. \u201eGrot\u201d.<\/p>\n\n\n\n 2 sierpnia oddzia\u0142 oko\u0142o 130 partyzant\u00f3w zaatakowa\u0142 liczn\u0105 kolumn\u0119 niemieck\u0105, kt\u00f3ra przez Pacan\u00f3w pod\u0105\u017ca\u0142a drog\u0105 w kierunku Szczucina. Kolumna ta zatrzyma\u0142a si\u0119 w ogrodach zabudowa\u0144 pa\u0142acu w S\u0142upi. O tym przemarszu dowiedzia\u0142o si\u0119 dow\u00f3dztwo Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, kt\u00f3re maj\u0105c w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci zgrupowane oddzia\u0142y, wyda\u0142o decyzje o likwidacji kolumny wroga. Rozgorza\u0142a zaci\u0119ta bitwa z kolumn\u0105 transportow\u0105. Bitwa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 rozbiciem Niemc\u00f3w. Do walki dosz\u0142o tak\u017ce z oddzia\u0142ami wroga kwateruj\u0105cymi w S\u0142upi. Tutaj wr\u00f3g zorganizowa\u0142 siln\u0105 obron\u0119, kt\u00f3r\u0105 pomog\u0142y rozbi\u0107 dwa radzieckie pojazdy pancerne..<\/em><\/p>\n\n\n\n Niestety w trakcie bitwy zgin\u0119li \u017co\u0142nierze BCh: W\u0142adys\u0142aw Dufaj, Marian Wal\u0119zak, Franiszek Godzwo\u0144, W\u0142adys\u0142aw P\u0142achta, W\u0142adys\u0142aw Wach, Jan Zal, Jan Sowa ps. \u201eGrot\u201d oraz dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych nazwisk nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107. Straty Niemc\u00f3w to kilkudziesi\u0119ciu zabitych oraz wzi\u0119tych do niewoli.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 od bitwy min\u0119\u0142o ponad 70 lat, to jednak mieszka\u0144cy Ziemi Kieleckiej ci\u0105gle o niej pami\u0119taj\u0105. \u015awiadcz\u0105 o tym nast\u0119puj\u0105ce fakty. W 1965 roku w miejscu bitwy spo\u0142ecze\u0144stwo S\u0142upi i Pacanowa zbudowa\u0142o pomnik na kopcu ziemnym a w 1989 r. w 45. rocznic\u0119 bitwy, pomnik zosta\u0142 odrestaurowany. Pod nim co roku odbywaj\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce ow\u0105 bitw\u0119.<\/p>\n\n\n\n Autorki dotar\u0142y do artyku\u0142\u00f3w w internecie, kt\u00f3re s\u0105 po\u015bwi\u0119cone kolejnym rocznicom tej bitwy. Tytu\u0142em przyk\u0142adu zacytujemy kilka:<\/p>\n\n\n\n \u2022 65. rocznica tego wydarzenia<\/strong>: W uroczysto\u015bciach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 1000 os\u00f3b i ponad 30 poczt\u00f3w sztandarowych organizacji kombatanckich, PSL, OSP oraz innych jednostek samorz\u0105dowych i spo\u0142ecznych. Uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142y swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 kompania honorowa Wojska Polskiego, wystawiona przez Centrum Szkolenia Si\u0142 Pokojowych z kieleckiej Buk\u00f3wki oraz orkiestra d\u0119ta kopalni siarki \u201eSiarkopol\u201d z Grzybowa. <\/em>( cytat za: Uczestniczyli\u015bmy w uroczysto\u015bciach w S\u0142upi Pacanowskiej<\/em>, <\/a>www.psl-kielce.org\/<\/a>)<\/p>\n\n\n\n \u2022 70. rocznica bitwy<\/strong>: Tegoroczna uroczysto\u015b\u0107 mia\u0142a wyj\u0105tkowo bogat\u0105 opraw\u0119 w postaci Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego z Warszawy pod batut\u0105 starszego chor\u0105\u017cego sztabowego Ryszarda Klechy, Kompanii Honorowej WP z Kielc i na podsumowanie rekonstrukcji bitwy przygotowanej przez kieleck\u0105 grup\u0119 rekonstrukcyjn\u0105 \u201dJod\u0142a\u201d pod kierownictwem prezesa stowarzyszenia Dionizego Krawczy\u0144skiego. Po intencyjnej mszy polowej odprawionej pod pomnikiem przez proboszcza parafii Zbor\u00f3wek ks. Zbigniewa Abramowicza i ks. Macieja Woszczyka cz\u0142onka grupy rekonstrukcyjnej w intencji poleg\u0142ych partyzant\u00f3w i wszystkich, kt\u00f3rzy zgin\u0119li za ojczyzn\u0119 w latach 1939-1945, apelu poleg\u0142ych i trzykrotnej salwie honorowej z\u0142o\u017cone zosta\u0142y wie\u0144ce i kwiaty od w\u0142adz samorz\u0105dowych gminy, powiatu, wojew\u00f3dztwa, stowarzysze\u0144, Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w RP i By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych z oddzia\u0142\u00f3w w Busku Zdroju i Pacanowie, m\u0142odzie\u017cy szkolnej opiekuj\u0105cej si\u0119 tym miejscem. Apel poleg\u0142ych poprowadzi\u0142 kapitan Rafa\u0142 Kwapie\u0144 z garnizonu m. Kielce. <\/em>(cytat za: R. Gw\u00f3\u017ad\u017a, 70-ta rocznica bitwy oddzia\u0142\u00f3w Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich z Wehrmachtem pod S\u0142upi\u0105,<\/em> busko.net.pl)<\/em><\/p>\n\n\n\n \u2022<\/em> 72. rocznica bitwy<\/strong>: Tegoroczne obchody u\u015bwietni\u0142a swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 dru\u017cyna strzelecka nr 3021 z powiatu Kazimierza Wielka pod <\/em>dow\u00f3dztwem podporucznika Sylwestra Szmit<\/strong><\/em>. G\u0142os zabrali: Krystian Jarubas, prezes Zarz\u0105du Okr\u0119gu BCh p\u0142k Jan Sa\u0142ek oraz Maria Zelia\u015b \u2013 c\u00f3rka partyzanta walcz\u0105cego pod S\u0142upi\u0105, kt\u00f3rzy podkre\u015blili w swoich wyst\u0105pieniach konieczno\u015b\u0107 kultywowania takich rocznic i zachowania w pami\u0119ci czyn\u00f3w \u017co\u0142nierskich.<\/em><\/p>\n\n\n\n S\u0142owem by\u0142a to \u017cywa lekcja patriotyzmu i historii z g\u0142\u0119bokim przes\u0142aniem dla wsp\u00f3\u0142czesnego pokolenia, zw\u0142aszcza dla m\u0142odzie\u017cy. W imieniu Zarz\u0105du Okr\u0119gu Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich p\u0142k Jan Sa\u0142ek \u2013 szef Zwi\u0105zku udekorowa\u0142 w\u00f3jta gminy W.Skopa Krzy\u017cem Zas\u0142ugi BCh w podzi\u0119kowaniu za wieloletni\u0105 trosk\u0119 o w\u0142a\u015bciw\u0105 rang\u0119 rocznicowych Obchod\u00f3w bitwy pod S\u0142upi\u0105 i pomoc dla kombatant\u00f3w. <\/em>(cytat za: Obchody 72 rocznicy bitwy oddzia\u0142\u00f3w Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich z Wehrmachtem pod S\u0142upi\u0105<\/em>, Serwis informacyjny UG Pacan\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n Spo\u0142ecze\u0144stwo gminy Pacan\u00f3w nie zapomnia\u0142o o tym wydarzeniu. Warto je przypomnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n Istotnym wydarzeniem podkre\u015blaj\u0105cym czyn Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich w tych rejonach by\u0142 dzie\u0144 5 wrze\u015bnia 2010 r., kiedy to gimnazjum w Gacach S\u0142upieckich otrzyma\u0142o nazw\u0119 \u201eBataliony Ch\u0142opskie\u201d. Na stronie gimnazjum, kt\u00f3ra jest po\u015bwi\u0119cona patronowi szko\u0142y czytamy: Niech bohaterstwo tych ludzi b\u0119dzie wzorem gor\u0105cego patriotyzmu, a wielki tragizm owych dni przestrog\u0105 i nauk\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/em> Autorki s\u0105 absolwentkami tego gimnazjum.<\/p>\n\n\n\n 2 maja 2015 roku w nadwi\u015bla\u0144skim Komorowie odby\u0142a si\u0119 donios\u0142a uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia tablicy, kt\u00f3ra upami\u0119tni\u0142a konspiracyjne spotkania Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich odbywaj\u0105cych si\u0119 w latach 1941-1944 na terenie gospodarstwa Anieli i Miko\u0142aja Kuc\u00f3w oraz przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 Ojczy\u017anie.<\/p>\n\n\n
w zwyci\u0119skiej bitwie z Niemcami<\/em>
pod S\u0142upi\u0105 Pacanowska 2VIII 1944 r.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/obraz-58.png\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n