![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/obraz-78.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nStanis\u0142aw Pytko urodzi\u0142 si\u0119 w Pacanowie w 1929 r. By\u0142 polskim tribologiem (specjalista badaj\u0105cy zjawiska tarcia i zu\u017cywania si\u0119 powierzchni ruchomych element\u00f3w maszyn), profesorem zwyczajnym, in\u017cynierem. Po wojennym dzieci\u0144stwie i zdanej w 1948 r. w Busku-Zdroju maturze, przyjecha\u0142 do Krakowa studiowa\u0107 na \u00f3wczesnej Akademii G\u00f3rniczej. Swoje \u017cycie zwi\u0105za\u0142 z krakowsk\u0105 uczelni\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pisa\u0142 te\u017c ksi\u0105\u017cki o swoich rodzinnych stronach – przewodniki turystyczne po zabytkowych ko\u015bcio\u0142ach: w Pacanowie pw. \u015bw. Marcina, w Zbor\u00f3wku pw. \u015bw. Idziego i Miko\u0142aja, w Beszowej pw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Zbor\u00f3wek za czas\u00f3w D\u0142ugosza nale\u017ca\u0142 do biskup\u00f3w krakowskich. W latach 1835-60 dziedzicem Zbor\u00f3wka by\u0142 Straszewicz. Po 1870 roku powsta\u0142a gmina Zbor\u00f3wek w sk\u0142ad kt\u00f3rej wesz\u0142y gromady: Zbor\u00f3wek, Zbor\u00f3wek Poduchowny, Biskupice, Zalesie, Kocowa. Wie\u015b posiada\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany, szko\u0142\u0119 pocz\u0105tkow\u0105, przytu\u0142ek dla ubogich. Przed ostatni\u0105 wojn\u0105 w\u0142a\u015bcicielami cz\u0119\u015bci wsi byli Pileccy, kt\u00f3rzy zbudowali na p\u00f3\u0142noc od ko\u015bcio\u0142a pi\u0119trowy dw\u00f3r. W marcu 1938 roku nowo wybudowanej szkole w Zbor\u00f3wku postanowiono nada\u0107 imi\u0119 marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Zawieruchy wojenne potraktowa\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 do\u015b\u0107 \u0142askawie. Pod koniec II wojny zniszczonych zosta\u0142o wiele gospodarstw i dom\u00f3w we wsi.<\/p>\n\n\n\n Charakterystycznym obiektem we wsi jestko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015awi\u0119tego Idziego Opata, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cony jest na wzniesieniu, g\u00f3ruj\u0105cym nad okolic\u0105. Pierwotny ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ufundowany w 1085 roku przez W\u0142adys\u0142awa Hermana jako wotum dzi\u0119kczynne za narodziny syna Boles\u0142awa zwanego Krzywoustym. Ksi\u0105\u017c\u0119 W\u0142adys\u0142aw nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 dzieci ze swoj\u0105 \u017con\u0105. Us\u0142ysza\u0142 on wtedy, \u017ce skutecznym or\u0119downikiem w tych sprawach jest \u015bw. Idzi Opat.<\/p>\n\n\n\n Jak pisze Gall Anonim w kronice \u2026 \u201eGdy tak oni (mowa o Hermanie i jego \u017conie ) bez przerwy tym czynno\u015bciom poddawali si\u0119 (modlili si\u0119 ) przyst\u0105pi\u0142 do nich \u2026 pozna\u0144ski biskup, nios\u0105c zbawienna rad\u0119 w te s\u0142owa: Je\u017celi jak najpobo\u017cniej wype\u0142nicie, co wam powiem, to niew\u0105tpliwie pragnienie wasze si\u0119 wam spe\u0142ni \u2026Jest pewien \u015bwi\u0119ty w granicach Galii ku po\u0142udniowi oko\u0142o Marsylii gdzie Rodan wpada do morza\u2026, a \u015bwi\u0119ty zowie si\u0119 Idzi \u2013 kt\u00f3ry tak wielkie ma wobec Boga zas\u0142ugi, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry z pobo\u017cno\u015bci\u0105 sw\u0105 ku niemu si\u0119 zwraca i o nim pami\u0119ta, je\u017celi o co\u015b si\u0119 go poprosi, osi\u0105gnie to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105. Zatem na podobie\u0144stwo ch\u0142opca sporz\u0105d\u017acie pos\u0105g ze z\u0142ota, przygotujcie dary kr\u00f3lewskie i po\u015bpiesznie je pos\u0142a\u0107 Idziemu\u201d. W \u201eRocznikach\u201d Jan D\u0142ugosz pisa\u0142: \u201eKsi\u0119\u017cna Judyta (Czeszka z pochodzenia) przez ca\u0142y okres, kiedy by\u0142a w ci\u0105\u017cy sp\u0119dza\u0142a czas na postach, czuwaniach, modlitwach. Okazywa\u0142a te\u017c zdwojon\u0105 hojno\u015b\u0107 wobec ko\u015bcio\u0142a i ich s\u0142ug, potrzebuj\u0105cych i ubogich i wszystkich nieszcz\u0119\u015bliwie zanosz\u0105cych pro\u015bby, by por\u00f3d si\u0119 odby\u0142 szcz\u0119\u015bliwie \u2026\u201d. Po d\u0142ugich oczekiwaniach urodzi\u0142a ona syna Boles\u0142awa. St\u0105d patronem tego ko\u015bcio\u0142a jest w\u0142a\u015bnie ten \u015bwi\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n W podzi\u0119kowaniu za spe\u0142nienie pro\u015bby, ksi\u0105\u017c\u0119 W\u0142adys\u0142aw Herman zbudowa\u0142 w Polsce kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u015bw. Idziego.<\/p>\n\n\n\n Pierwotnie by\u0142 to jednonawowy ko\u015bci\u00f3\u0142 gotycki z prostok\u0105tn\u0105 naw\u0105 i prezbiterium, zako\u0144czonym tr\u00f3jbocznie. Przypuszcza si\u0119, \u017ce pierwotny ko\u015bci\u00f3\u0142 popad\u0142 w ruin\u0119 b\u0105d\u017a si\u0119 spali\u0142. Za czas\u00f3w kr\u00f3la Kazimierza Jagiello\u0144czyka w 1459 r wybudowano now\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 z drzewa modrzewiowego kryt\u0105 gontem. Tym samym ko\u015bci\u00f3\u0142 w Zbor\u00f3wku jest uwa\u017cany za jeden z najstarszych drewnianych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Polsce. Potwierdza to data 1459, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyryta na siestrzanie czyli belce stropowej biegn\u0105cej wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego pu\u0142apu dla podtrzymania go.<\/p>\n\n\n\n Obecny stan w zasadzie nie odbiega od pierwotnego za wyj\u0105tkiem \u015bciany zachodniej, kt\u00f3rej brak. Usuni\u0119to j\u0105 w 1908 r. po wybudowaniu cz\u0119\u015bci murowanej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma uk\u0142ad orientalny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 z drewna ma naw\u0119 o wymiarach 750 na 900 cm i w\u0119\u017csze prezbiterium prostok\u0105tne o wymiarach 530 na 470 cm.<\/p>\n\n\n\n W drewnianej cz\u0119\u015bci du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 posiada gotycki tryptyk z rze\u017ab\u0105 \u015bw. Miko\u0142aja z z namalowanymi na skrzyd\u0142ach wizerunkami patron\u00f3w Polski: \u015bw. Stanis\u0142awa i \u015bw. Wojciecha. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny przypisywany jest szkole Wita Stwosza.<\/p>\n\n\n\n Drzwi od zakrystii to jeden z najstarszych element\u00f3w w ko\u015bciele. Pochodz\u0105 one z XV w. Wykonane s\u0105 z dw\u00f3ch desek modrzewiowych z \u017celaznymi okuciami.<\/p>\n\n\n\n Pomi\u0119dzy star\u0105, a now\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ko\u015bcio\u0142a z lewej strony znajduj\u0119 si\u0119 ambona p\u00f3\u017anobarokowa z pierwszej po\u0142owy XVIII w.<\/p>\n\n\n\n Gdy ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 si\u0119 za ma\u0142y postanowiono w 1906 r. wybudowa\u0107 nowy. Powsta\u0142 on przy wsparciu ksi\u0119cia Macieja Radziwi\u0142\u0142a i jego \u017cony R\u00f3\u017cy z Potockich. Radziwi\u0142\u0142owie obiecali da\u0107 na ko\u015bci\u00f3\u0142 5000 rubli.<\/p>\n\n\n\n Z powodu ci\u0119\u017ckiej sytuacji materialnej postanowiono, \u017ce nie b\u0119dzie si\u0119 budowa\u0142o nowego prezbiterium, i zostawi si\u0119 star\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a. Dzi\u0119ki temu mamy dzi\u015b zabytkow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w katalogach sztuki sakralnej. Styl murowanej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a przypomina styl przej\u015bciowy z roma\u0144skiego do gotyckiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest tynkowany. W nawie s\u0105 cztery okna od po\u0142udnia jak i p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n Tu\u017c przy starej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a, lecz w nawie nowej znajduj\u0105 si\u0119 w naro\u017cnikach dwa o\u0142tarze boczne. W lewym o\u0142tarzu jest figura Chrystusa Ukrzy\u017cowanego oraz zabytkowy krucyfiks z pierwszej po\u0142owy XVI w.<\/p>\n\n\n\n W prawym bocznym o\u0142tarzu znajduje si\u0119 obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem na r\u0119ku. Obraz zosta\u0142 namalowany farbami olejnymi, a szaty pokryte metalow\u0105 blach\u0105. Wed\u0142ug zapis\u00f3w historycznych z 1890 r szaty by\u0142y pokryte deseczkami drewnianymi.<\/p>\n\n\n\n Na \u015bcianach pod sufitem malowid\u0142a \u015bwi\u0119tych i napisy z ich imionami. Stacje Drogi Krzy\u017cowej s\u0105 zawieszone w nowej nawie ko\u015bcio\u0142a. S\u0105 to obrazy w ramach, malowane farb\u0105 olejn\u0105. Organy znajduj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci drewnianej posiadaj\u0105 dwie du\u017ce klawiatury i 11 g\u0142os\u00f3w .<\/p>\n\n\n\n Obok ko\u015bcio\u0142a postawiona jest drewniana dzwonnica. Zawieszone zosta\u0142y w niej dzwony z napisami: du\u017cy \u201eMiko\u0142aj\u201d, \u015bredni \u201eJ\u00f3zef\u201d, ma\u0142y \u201eMaria\u201d.<\/p>\n\n\n\n Istotn\u0105 te\u017c kwesti\u0105 ka\u017cdej parafii jest liczba jej mieszka\u0144c\u00f3w. W ksi\u0119gach chrzt\u00f3w, kt\u00f3re rozpocz\u0105\u0142 pisa\u0107 ks. Marcin Matlakowski w 1736 r., znajdowa\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku taki zapis:<\/p>\n\n\n\n \u201eNiech b\u0119dzie zbawiony wszelki nar\u00f3d, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 zapisany w tej ksi\u0119dze\u201d. W roku 1766, ks. Andrzej Pierzcha\u0142a Piasecki rozpocz\u0105\u0142 pisa\u0107 metryki ma\u0142\u017ce\u0144stw. W 1782 r. przed wizytacj\u0105 generaln\u0105 stwierdzono, \u017ce w parafii \u017cyje 1472 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wie\u015b Zbor\u00f3wek wed\u0142ug zapisu w tym dokumencie le\u017ca\u0142a wtedy w powiecie sandomierskim i do parafii nale\u017ca\u0142y takie miejscowo\u015bci jak: Zbor\u00f3wek, Komor\u00f3w, Grabowica, Biskupice i Szczebrzusz. W 1783 r. do spowiedzi wielkanocnej przyst\u0105pi\u0142o 1202 osoby. W 1782 roku w parafii by\u0142o 56 chrzt\u00f3w, 19 \u015blub\u00f3w, 52 pogrzeby. W ostatni\u0105 niedziel\u0119 sierpnia ma miejsce odpust parafialny wraz do\u017cynkami.<\/p>\n\n\n\n Obecnie proboszczem w Zbor\u00f3wku jest ks. Pawe\u0142 Staroszczyk, a do parafii zalicza si\u0119 osady: Zbor\u00f3wek Nowy, Zbor\u00f3wek Stary, Orzelec Du\u017cy, Ksi\u0105\u017cnice, Grabowica, cz\u0119\u015b\u0107 Komorowa, Zalesie. Parafia liczy sobie 1 473 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/strong>Przeje\u017cd\u017caj\u0105c ko\u0142o Zbor\u00f3wka warto odwiedzi\u0107 Pacan\u00f3w i Beszow\u0105. W Pacanowie mo\u017cna zobaczy\u0107 Sanktuarium Pana Jezusa Konaj\u0105cego, czyli ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowany w XIII wieku, p\u00f3\u017aniej przebudowany i odbudowany po po\u017carze w 1906 r. Obecnie Sanktuarium Jezusa Konaj\u0105cego, nosi tytu\u0142 bazyliki mniejszej. W Pacanowie znajduje si\u0119 s\u0142ynne Europejskie Centrum Bajki im. Kozio\u0142ka Mato\u0142ka. Udaj\u0105c si\u0119 do Beszowej zobaczymy ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a, jeden z najcenniejszych zabytk\u00f3w architektury XV wieku w po\u0142udniowej Polsce.<\/p>\n\n\n\n Zbor\u00f3wek to pi\u0119kna i urokliwa wie\u015b, kt\u00f3r\u0105 warto odwiedzi\u0107. Ma bardzo bogat\u0105 histori\u0119. Szczeg\u00f3lnie warto zobaczy\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w tej miejscowo\u015bci i pomodli\u0107 si\u0119 do \u015bw. Idziego, by wej\u015b\u0107 w nurt wiary i wymodli\u0107 sobie potrzebne \u0142aski.<\/p>\n\n\n\n Ewa Kse\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n BIBLIOGRAFIA<\/p>Internet: Zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 wiosna sprawi, \u017ce b\u0119dziemy sp\u0119dza\u0107 czas na aktywnym wypoczynku. Popularn\u0105 form\u0105 aktywnego sp\u0119dzania czasu s\u0105 wycieczki rowerowe. Cz\u0119sto nie mamy wytyczonego celu naszej Czytaj wi\u0119cej…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[18],"class_list":["post-291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publikacje","tag-publikacje-historyczne"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":297,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291\/revisions\/297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
https:\/\/www.emkielce.pl\/kosciol\/ksiadz-pawel-staroszczyk-w-zborowku-znajduje-sie-jeden-z-najstarszych-w-polsce-kosciolow-drewnianych
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zbor%C3%B3wek<\/a>
https:\/\/dziennikpolski24.pl\/tribolog-z-zawodu-tworca-z-zamilowania\/ar\/2619266<\/a>
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Pytko
https:\/\/www.polskieszlaki.pl\/pacanow.html
https:\/\/diecezjasandomierska.pl\/beszowa-sw-ap-piotra-i-pawla\/
http:\/\/pacanow.tbu.pl\/pa_online\/tradycja\/zbor\/zbor.html
https:\/\/kielce.wyborcza.pl\/kielce\/7,47262,7650485,odkrywamy-swietokrzyskie-zborowek.html
https:\/\/diecezja.kielce.pl\/parafie\/zborowek-sw-idziego-opata
Literatura:
Stanis\u0142aw Pytko, Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Zbor\u00f3wku. Parafia \u015bwi\u0119tych Idziego i Miko\u0142aja<\/em>, Krak\u00f3w 1999<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"