![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1-2.png\")
<\/figure>\n\n\n\nFotografia ze zbior\u00f3w rodziny Szymur\u00f3w<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n Kim by\u0142 J\u00f3zef Szymura urodzony w 1910 r. w Lask\u00f3wce Delastowskiej? Wychowa\u0142 si\u0119 w wielodzietnej (sze\u015bcioro dzieci) rodzinie ch\u0142opskiej na Powi\u015blu D\u0105browskim. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej – pod wp\u0142ywem starszych braci – postanowi\u0142 wybra\u0107 karier\u0119 wojskow\u0105 i kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w szkole podoficerskiej. Uzyska\u0142 stopie\u0144 plutonowego, by\u0142 instruktorem jazdy konnej w szkole kawalerii WP w garnizonie w Grudzi\u0105dzu. W 1933 r. bra\u0142 udzia\u0142 w defiladzie na B\u0142oniach Krakowskich przed Marsza\u0142kiem Pi\u0142sudskim z okazji 250. rocznicy wiktorii Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Uczestniczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej. Po kapitulacji wst\u0105pi\u0142 do Armii Krajowej.<\/p>\n\n\n\n Za\u015bwiadczenie ze zbior\u00f3w rodziny Szymur\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105tki konspiracji<\/strong><\/p>\n\n\n\n J\u00f3zef Szymura rozpocz\u0105\u0142 swoje wspomnienia od udzia\u0142u w kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. Z relacji tej wynika, \u017ce walczy\u0142 w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim, kt\u00f3ra na skutek przewagi sil niemieckich zako\u0144czy\u0142a si\u0119 podpisaniem aktu kapitulacji przez Polak\u00f3w. Dow\u00f3dca szwadronu, w kt\u00f3rym walczy\u0142 Szymura, rotmistrz Matuszek, zarz\u0105dzi\u0142 zbi\u00f3rk\u0119 \u017co\u0142nierzy. Po kr\u00f3tkim przem\u00f3wieniu podzi\u0119kowa\u0142 im za bojow\u0105 postaw\u0119 podczas obrony ojczyzny, kaza\u0142 niepotrzebn\u0105 bro\u0144 zakopa\u0107, a bro\u0144 kr\u00f3tk\u0105 zostawi\u0107 w celach obrony w\u0142asnej. Pradziadek by\u0142 te\u017c \u015bwiadkiem tragicznej chwili: \u201eW kapitulacji bra\u0142o udzia\u0142 trzech genera\u0142\u00f3w polskich (nazwisk nie podaj\u0119)<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dla \u017co\u0142nierzy wrze\u015bnia 1939 r. s\u0142owa sk\u0142adanej przysi\u0119gi: \u201eza spraw\u0119 Ojczyzny mej walczy\u0107 do ostatniego tchu w piersiach<\/em>\u201d nadal by\u0142y aktualne. Dlatego ju\u017c jesieni\u0105 1940 r. J\u00f3zef Szymura spotka\u0142 si\u0119 w Krakowie z by\u0142ymi \u017co\u0142nierzami zawodowymi z Kampanii Wrze\u015bniowej, gdzie w bardzo \u015bcis\u0142ym gronie om\u00f3wili mo\u017cliwo\u015bci dalszej walki zbrojnej z okupantem.<\/p>\n\n\n\n Szybko przynios\u0142o to efekty. Pierwsze grupy \u017co\u0142nierzy zacz\u0119\u0142y organizowa\u0107 si\u0119 w tr\u00f3jki kadrowe. Z relacji wynika, \u017ce pradziadek u\u017cywaj\u0105c pseudonimu \u201eCzeczuga\u201d, zwerbowa\u0142 jesieni\u0105 1941 r. do konspiracji trzech cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c nada\u0142 pseudonimy, sam pradziadek w 1942 r. przyj\u0105\u0142 pseudonim \u201eTraper\u201d. <\/p>\n\n\n\n Z czasem nast\u0105pi\u0142a reorganizacja siatki konspiracyjnej. Na terenie gminy Boles\u0142aw i M\u0119drzech\u00f3w utworzona zosta\u0142a plac\u00f3wka nazw\u0105 \u201eMalwina\u201d. Dow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki zosta\u0142 Boles\u0142aw Babula ps. \u201eMalik\u201d.<\/p>\n\n\n\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wiosn\u0105 1942 r. J\u00f3zef Szymura skontaktowa\u0142 si\u0119 z komendantem plac\u00f3wki \u201eMalwina\u201d Odzia\u0142 sk\u0142ada\u0142 si\u0119 5 pluton\u00f3w (314, 315, 316 a i b oraz pluton Wojskowej S\u0142u\u017cby Ochrony Powstania),\u00a0\u00a0 kt\u00f3re\u00a0 dzieli\u0142y si\u0119\u00a0 na 4 dru\u017cyny po 12 cz\u0142onk\u00f3w. W ka\u017cdej dru\u017cynie dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 \u00a0\u00a0podoficer \u00a0s\u0142u\u017cby \u00a0\u00a0 czynnej, \u00a0\u00a0posiadaj\u0105cy \u00a0znajomo\u015b\u0107 \u00a0 obs\u0142ugi \u00a0 broni \u00a0bojowej. \u00a0Szkolenia o obs\u0142udze i znajomo\u015bci broni oraz walce pozycyjnej i wr\u0119cz odbywa\u0142y si\u0119 w miejscach dobrze zakonspirowanych. Instruktorzy uczyli w ma\u0142ych grupkach – do 6 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Z pracy Zdzis\u0142awa Baszaka pt. \u201ePlac\u00f3wka AK \u201eMalwina\u201d wydanej w 1992 r. w Tarnowie wynika, \u017ce m\u00f3j pradziadek by\u0142 w plutonie 314 (dow\u00f3dca ppor. Leon Zi\u0119tara ps. \u201e\u0141ukasz\u201d), w I dru\u017cynie w Lask\u00f3wce Delastowskiej. Oto jej sk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n \u201edow\u00f3dca dru\u017cyny \u2013 Tadeusz Klimaj, zast\u0119pca \u2013 Eugeniusz Strza\u0142ba. Cz\u0142onkowie: J\u00f3zef Liguz, Antoni Soja, Karol Lech, Micha\u0142 Misiaszek, W\u0142adys\u0142aw W\u00f3jtowicz, Stanis\u0142aw Kacz\u00f3wka, Wac\u0142awa \u0106wik, J\u00f3zef Czechowicz, Antoni Marchwicki, W\u0142adys\u0142aw Bana\u015b, Jan Bana\u015b, Micha\u0142 \u0141opata, Tadeusz \u0141opata, Sebastian \u0141opata, Bronis\u0142aw \u0141opata, J\u00f3zef Szymura<\/strong><\/em> (pogrubienie \u2013 K. S.), Zbigniew Szymura, Dominik \u0141opata, W\u0142adys\u0142aw Klimaj, Kazimierz Klimaj, Eugeniusz Klimaj, Andrzej Klimaj, Piotr Szmist, Kazimierz Wolak, Helena Klimaj, u kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 magazyn broni i amunicji oraz odbywa\u0142y si\u0119 szkolenia<\/em>\u201d (s. 10) . W 1943 r. do plac\u00f3wki \u201e Malwina\u201d z so\u0142ectwa Lask\u00f3wka do\u0142\u0105czyli \u017co\u0142nierze z Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich: Ludwik Skwarczek, Stanis\u0142aw Opozda, Antoni Balaryn, Antoni Soja.<\/p>\n\n\n\n Kontakty<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z relacji \u201eTrapera\u201d wynika, \u017ce na terenie Lask\u00f3wki Delastowskiej oraz okolicznych wiosek (Odm\u0119t, W\u00f3jcina i Delastowice) pod koniec 1942 roku organizacja AK liczy\u0142a oko\u0142o 30 cz\u0142onk\u00f3w. Jednocze\u015bnie na tym obszarze aktywnie dzia\u0142a\u0142y formacje Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich – zwi\u0105zane z miejscowym ruchem ludowym.<\/p>\n\n\n\n Autor wspomnie\u0144 pisze, \u017ce jesieni\u0105 1942 r. pr\u00f3bowa\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakt z dow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki \u201eStanis\u0142awa\u201d ps. \u201eDuch\u201d (kpt Franciszek Wiatr \u2013 K. S.), kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a na terenie gminy Szczucin. Pr\u00f3ba kontaktu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem, gdy\u017c \u201eDuch\u201d bardzo si\u0119 izolowa\u0142, stosunkowo rzadko pojawia\u0142 si\u0119 w \u201eterenie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Z kolei J\u00f3zef Szymura dotar\u0142 do dobrze zorganizowanej kom\u00f3rki AK we wsi Mani\u00f3w, kt\u00f3ra posiada\u0142a radio nadawczo-odbiorcze, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego otrzymywali informacje z frontu oraz ze \u015bwiata. Dzi\u0119ki temu cz\u0142onkowie miejscowej konspiracji dowiedzieli si\u0119 o porozumieniu mi\u0119dzy ZSRR a III Rzesz\u0105 oraz o wypowiedzeniu wojny przez Niemcy Zwi\u0105zkowi Radzieckiemu.<\/p>\n\n\n\n \u201eTraper\u201d nawi\u0105za\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z ruchem oporu dzia\u0142aj\u0105cym w Oblekoniu i K\u0119pie Lubawskiej z terenu wojew\u00f3dztwa kieleckiego. Pisa\u0142, \u017ce na terenie kielecczyzny Polakom \u017cy\u0142o si\u0119 bezpieczniej. Spowodowane to by\u0142o faktem, \u017ce drogi w porze jesiennej by\u0142y prawie nieprzejezdne, a rzadka sie\u0107 kolejowa utrudnia\u0142a Niemcom szybkie przemieszczanie si\u0119. Z tego powodu konspiracja w kieleckiem mia\u0142a lepsze mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n Areszt w Szczucinie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Autor odczu\u0142 te\u017c na sobie dzia\u0142ania niemieckiego okupanta. Z relacji wynika, \u017ce po nieprzemy\u015blanej akcji w okolicach mostu w Szczucinie okupant wyda\u0142 zarz\u0105dzenie, \u017ce w razie kolejnej akcji na plac\u00f3wki niemieckie, ka\u017cda gmina ma wyznaczy\u0107 od 20 do 40 zak\u0142adnik\u00f3w. Nast\u0119pnego dnia po wspomnianej akcji pradziadek wraz z koleg\u0105 (\u017co\u0142nierzem AK) udali si\u0119 do Szczucina, gdzie zostali zatrzymani przez znanego oprawc\u0119 Paula Preschera oraz grup\u0119 policjant\u00f3w granatowych.<\/p>\n\n\n\n Jego koleg\u0119 wypuszczono poniewa\u017c mia\u0142 aktualn\u0105 kart\u0119 pracy. Pradziadek zosta\u0142 zrewidowany i umieszczony w celi. Uda\u0142o mu si\u0119 przez wi\u0119zienne okienko nawi\u0105za\u0107 kontakt z policjantem Klonowskim (prawdopodobnie), kt\u00f3ry poinformowa\u0142 go, \u017ce b\u0119d\u0105 trudno\u015bci z opuszczeniem aresztu. J\u00f3zef Szymura zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Klonowskiego, aby ten zadzwoni\u0142 na posterunek do M\u0119drzechowa, by poprosi\u0142 komendanta Lewandowskiego o r\u0119kojm\u0119. Dzi\u0119ki temu zosta\u0142 zwolniony z aresztu.<\/p>\n\n\n\n Pobyt na gestapo w Tarnowie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kolejne aresztowanie mia\u0142o miejsce w Tarnowie. Brat J\u00f3zefa Szymury, Ludwik, kt\u00f3ry mia\u0142 na utrzymaniu \u017con\u0119 i kilkoro dzieci, zosta\u0142 wyznaczony przez w\u0142adze gminne na roboty do Niemiec. W domu Ludwika panowa\u0142 niedostatek, tak jak w ka\u017cdej ma\u0142orolnej rodzinie. Dodatkowo dzieci w tamtym czasie chorowa\u0142y na osp\u0119. J\u00f3zef chc\u0105c pom\u00f3c bratu pojecha\u0142 z nim do Arbeitsamtu (niemiecki urz\u0105d pracy zajmuj\u0105cy si\u0119 dostarczaniem pracownik\u00f3w na roboty przymusowe do Niemiec) w Tarnowie, gdzie na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o si\u0119 im za\u0142atwi\u0107 spraw\u0119 pozytywnie. Wracaj\u0105c, wpadli w \u0142apank\u0119 na stacji w Tarnowie. Ani si\u0119 nie obejrzeli jak podesz\u0142o do nich gestapo. Pad\u0142o s\u0142owo \u201eausweis\u201d (z niem. legitymacja). J\u00f3zef Szymura nie mia\u0142 \u017cadnego dowodu osobistego. Po komendzie \u201er\u0119ce do g\u00f3ry\u201d pradziadka zaprowadzono na posterunek policji. Tam chwilowo, dla \u201eumilenia czasu\u201d, wsadzili pradziadka do klatki z wilczurami, kt\u00f3r\u0105 pilnowa\u0142 wartownik.<\/p>\n\n\n\n Gdy oprawcy w czarnych mundurach wr\u00f3cili, zabrali J\u00f3zefa ponownie na dworzec. Przed dworcem sta\u0142a l imuzyna, w kt\u00f3rej siedzia\u0142o czterech gestapowc\u00f3w. Zawie\u017ali go na ulic\u0119 Urszula\u0144sk\u0105 (siedziba gestapo w Tarnowie). W budynku, do kt\u00f3rego go zaprowadzili, za \u015bcianami s\u0142ycha\u0107 by\u0142o j\u0119ki, p\u0142acz i szlochanie. J\u00f3zef Szymura mia\u0142 przy sobie, na niewielkim papierku, spisane nazwiska os\u00f3b, kt\u00f3rzy \u015bwiadczyli finansowo na rzecz ruchu oporu. \u201eTraper\u201d spr\u00f3bowa\u0142 go po\u0142kn\u0105\u0107. Po chwili do pomieszczenia wpad\u0142o trzech gestapowc\u00f3w. Siedli przy stoliku, przed sob\u0105 po\u0142o\u017cyli trzy pistolety. Pad\u0142o pytanie po niemiecku \u201ejak si\u0119 nazywasz?\u201d. J\u00f3zef Szymura uda\u0142, \u017ce nie rozumie, wi\u0119c jeden z nich zacz\u0105\u0142 rozmow\u0119 z nim w j\u0119zyku polskim. Wypyta\u0142 J\u00f3zefa o imi\u0119 i nazwisko, miejsce zamieszkania i zaw\u00f3d. Spyta\u0142 r\u00f3wnie\u017c o pow\u00f3d przyjazdu do Tarnowa, po wyja\u015bnieniu gestapowcy kazali mu pokaza\u0107 r\u0119ce od wewn\u0105trz. Jego d\u0142onie by\u0142y na szcz\u0119\u015bcie spracowane, z du\u017cymi odciskami. Gdy spytali, od czego s\u0105 te odciski, pradziadek powiedzia\u0142, \u017ce pomaga bratu w ku\u017ani przy ci\u0119\u017cszych pracach. Wtedy gestapowcy odchylili g\u0142owy z aprobat\u0105. Nagle pad\u0142 rozkaz \u201ew ty\u0142 zwrot!\u201d, lufy trzech pistolet\u00f3w dotkn\u0119\u0142y ty\u0142u g\u0142owy J\u00f3zefa Szymury. Doprowadzono go do pieca kaflowego.<\/p>\n\n\n\n Piec ten, jak na okres wczesnej jesieni, by\u0142 tak bardzo rozpalony, \u017ce trudno go by\u0142o dotkn\u0105\u0107. W g\u0142owie ko\u0142ata\u0142a mu si\u0119 my\u015bl \u201eczy strzel\u0105 w ty\u0142 g\u0142owy?\u201d W takiej pozycji J\u00f3zef by\u0142 trzymany przez 3 godziny. W tym czasie pod wp\u0142ywem stresu silnie si\u0119 poci\u0142, ci\u0105g\u0142e my\u015bla\u0142 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 \u015bmierci. Pociesza\u0142 si\u0119 w my\u015blach, \u017ce w tym pomieszczeniu Niemcy go nie zastrzel\u0105, gdy\u017c pod\u0142oga by\u0142a zbyt czysta i l\u015bni\u0105ca. Nagle us\u0142ysza\u0142 rozkaz \u201eodwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 i podej\u015b\u0107 do stolika\u201d. Z relacji wynika, \u017ce przez ca\u0142y czas \u201epokuty\u201d J\u00f3zefa przy rozpalonym piecu, toczy\u0142y si\u0119 rozmowy telefoniczne po niemiecku. J\u00f3zef Szymura nie znaj\u0105c niemieckiego nie by\u0142 w stanie nic zrozumie\u0107. Kiedy stan\u0105\u0142 przy stoliku, us\u0142ysza\u0142 s\u0142owa \u201ejest pan wolny\u201d. Uda\u0142 niezdziwionego. Zosta\u0142 poinformowany przez gestapowc\u00f3w, \u017ceby nie kr\u0119ci\u0142 si\u0119 na stacji kolejowej, wzi\u0105\u0142 bilet i czeka\u0142 spokojnie na poci\u0105g.<\/p>\n\n\n\n Fotografia ze zbior\u00f3w rodziny Szymur\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n Kontyngent<\/strong><\/p>\n\n\n\n W 1943 r. okupant, stosuj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015brodki nacisku, przyst\u0105pi\u0142 do \u015bci\u0105gania kontyngent\u00f3w (obowi\u0105zkowe dostawy p\u0142od\u00f3w rolnych na rzecz Niemiec). Miejscowy ruch oporu podj\u0105\u0142 form\u0119 ostrzegania spo\u0142ecze\u0144stwa o zabezpieczaniu swoich plon\u00f3w rolnych przed okupantem. Ostrze\u017cono te\u017c so\u0142tys\u00f3w przed przymusowym wyznaczaniem sztuk byd\u0142a i \u015bwini na kontyngent. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci chroniono r\u00f3wnie\u017c biedniejszych rolnik\u00f3w. Wielu cz\u0142onk\u00f3w konspiracji bardzo si\u0119 w tej akcji zas\u0142u\u017cy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n \u201eTraper\u201d poda\u0142, \u017ce w tej akcji zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119\u00a0\u00a0 \u017co\u0142nierz o pseudonimie \u201eTuring\u201d. \u00a0\u00a0W \u00a0jego rodzinnym \u00a0\u00a0domu \u00a0\u00a0\u00a0odbywa\u0142y \u00a0\u00a0si\u0119 \u00a0\u00a0wszelkiego \u00a0\u00a0rodzaju \u00a0\u00a0narady, \u00a0st\u0105d \u00a0wysy\u0142ano \u00a0\u00a0go\u0144c\u00f3w i \u0142\u0105cznik\u00f3w do plac\u00f3wki \u201eMalwina\u201d oraz cz\u0142onk\u00f3w AK ze specjalnymi zadaniami do s\u0105siedniej plac\u00f3wki \u201eStanis\u0142awa\u201d, czy to na teren Zawi\u015bla\u00a0 (woj. kieleckie \u2013 K. S.). \u00d3wczesna konspiracja dba\u0142a o\u00a0 zaopatrzenie w \u017cywno\u015b\u0107 du\u017cych miast, takich jak Krak\u00f3w lub Tarn\u00f3w. W tamtym \u00a0\u00a0czasie \u00a0\u00a0Niemcy \u00a0ograniczyli \u00a0 sprzeda\u017c \u00a0artyku\u0142\u00f3w \u00a0\u017cywno\u015bciowych \u00a0 do minimum i\u00a0 miejska ludno\u015b\u0107 g\u0142odowa\u0142a. Du\u017ce zas\u0142ugi w dostarczaniu \u017cywno\u015bci mieli te\u017c\u00a0 cz\u0142onkowie Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich\u00a0 z Delastowic. Ryzykuj\u0105c \u017cycie nocami dostarczali jedzenie do miast.<\/p>\n\n\n\n Wyprawa \u0142\u0105cznika<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niezwykle interesuj\u0105co \u201eTraper\u201d opisa\u0142 wydarzenie dotycz\u0105ce wyprawy \u0142\u0105cznika Piotra z meldunkami i pras\u0105 do M\u0119drzechowa. Cz\u0142owiek ten poprosi\u0142 J\u00f3zefa o po\u017cyczenie roweru, a on udzieli\u0142 \u0142\u0105cznikowi rady dotycz\u0105cej bezpiecznej marszruty. \u0141\u0105cznik niebawem skierowa\u0142 rower na g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 wiod\u0105c\u0105 do M\u0119drzechowa. Po chwili na drodze zatrzyma\u0142 go patrol. Kr\u00f3tkie przes\u0142uchanie: sk\u0105d, dok\u0105d, imi\u0119 i nazwisko? Bez wst\u0119pnych rozm\u00f3w i bez rewizji Piotr zosta\u0142 aresztowany. Na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie to zaj\u015bcie obserwowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Grysz\u00f3wka, kt\u00f3rego J\u00f3zef Szymura nazwa\u0142 dobrym Polakiem i patriot\u0105. Podszed\u0142 on skrycie do budynku, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 Piotr i przez zakratowane okienko odebra\u0142 od \u0142\u0105cznika przesy\u0142k\u0119, zapobiegaj\u0105c w ten spos\u00f3b wpadce.<\/p>\n\n\n\n Tego samego dnia, wieczorem, do domu J\u00f3zefa Szymury przyjechali Niemcy. J\u00f3zef, gdy tylko us\u0142ysza\u0142 d\u017awi\u0119k bryczki, przeskoczy\u0142 przez p\u0142ot, za kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 lasek i ukry\u0142 si\u0119 w skrytce znajduj\u0105cej si\u0119 w starej wierzbie. Tam szykowa\u0142 si\u0119 do obrony. \u015aledz\u0105c ci\u0105gle ruchy bryczki, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce zatrzyma\u0142a si\u0119 przy jego gospodarstwie. Z bryczki wysiad\u0142o paru \u201egranatowych\u201d i niemiecki komendant Stein. Stein i jeden \u201egranatowy\u201d zostali w domu J\u00f3zefa, a reszta posz\u0142a go szuka\u0107. J\u00f3zef w tym czasie wycofa\u0142 si\u0119 w bezpieczne miejsce, odbezpieczy\u0142 bro\u0144 i czeka\u0142 na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w. Zauwa\u017cy\u0142 nagle, \u017ce kto\u015b si\u0119 do niego zbli\u017ca. By\u0142 to ch\u0142opiec o imieniu Igna\u015b, kt\u00f3ry wiedz\u0105c, \u017ce przyjechali po J\u00f3zefa, dobrze uzbrojony, przybieg\u0142 mu na pomoc. Igna\u015b chcia\u0142 od razu przyst\u0105pi\u0107 do akcji, ale J\u00f3zef Szymura powstrzyma\u0142 go. Postanowi\u0142 jednak, \u017ce w razie, gdyby Niemcy zabrali jego matk\u0119, to bezwzgl\u0119dnie przyst\u0105pi\u0105 do dzia\u0142ania. Na szcz\u0119\u015bcie nie dosz\u0142o do takiego wypadku. Gdy po godzinnym pobycie w domu J\u00f3zefa Szymury \u201egranatowi\u201d wreszcie postanowili odjecha\u0107, J\u00f3zef m\u00f3g\u0142 spokojnie wyj\u015b\u0107 z kryj\u00f3wki. Przed odjazdem poinformowali oni jego matk\u0119, \u017ceby J\u00f3zef zg\u0142osi\u0142 si\u0119 po odbi\u00f3r roweru na posterunek w M\u0119drzechowie.<\/p>\n\n\n\n \u0141apanka w Szczucinie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pradziadek w zwi\u0119z\u0142y spos\u00f3b opisa\u0142 trudy \u017cycia pod okupacja niemieck\u0105. Zaliczy\u0142 do nich: godzin\u0119 policyjn\u0105, zabieranie zbo\u017ca przez Niemc\u00f3w, brak odzie\u017cy i opa\u0142u, srogie zimy oraz choroby. Okupant cz\u0119sto urz\u0105dza\u0142 \u0142apanki na ludzi \u017cydowskiego i polskiego pochodzenia. Autor relacji wspomnia\u0142 o \u0142apance, kt\u00f3r\u0105 gestapo urz\u0105dzi\u0142o w Szczucinie (03.04 1941r. \u2013 K. S) podczas dnia targowego. Wtedy w brutalny spos\u00f3b \u0142apano cywili, bito ich i kazano im kl\u0119cze\u0107, nast\u0119pnie rzekomy adwokat o nazwisku Praus wskazywa\u0142 na poszczeg\u00f3lne osoby. Tych, kt\u00f3rych wskaza\u0142, zabierano do specjalnych samochod\u00f3w, jad\u0105cych w stron\u0119 Tarnowa. Tak wywieziony zosta\u0142 ca\u0142y szereg ludzi, z kt\u00f3rych prawie nikt nie wr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n\n\n\n Akcja \u201eBurza\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Latem 1944 roku, kiedy wybuch\u0142o powstanie w Warszawie, w dow\u00f3dztwie AK zapad\u0142a decyzja o zbrojnej pomocy dla walcz\u0105cej stolicy. Obw\u00f3d d\u0105browski te\u017c zosta\u0142 wyznaczony do tego zadania. Plac\u00f3wki \u201eMalwina\u201d i \u201eStanis\u0142awa\u201d w lesie m\u0119drzechowskim przeprowadzi\u0142y zgrupowanie.<\/p>\n\n\n\n Z relacji pradziadka wynika, \u017ce celem zgrupowania by\u0142o sprawdzenie przygotowania bojowego miejscowych oddzia\u0142\u00f3w. Autor dowodzi\u0142, \u017ce Niemcy w tym czasie przenie\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 swoich si\u0142 z frontu zachodniego na front wschodni, zaostrzaj\u0105c tym samym rygory w stosunku do zaj\u0119tych obszar\u00f3w na terenie Polski. Po kilku dniach zgrupowanie na terenie las\u00f3w m\u0119drzechowskich zosta\u0142o rozwi\u0105zane.<\/p>\n\n\n\n Zaanga\u017cowana Lask\u00f3wka<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pluton w ko\u0144cowym okresie wojny na terenie Lask\u00f3wki Delastowskiej liczy\u0142 oko\u0142o 42 cz\u0142onk\u00f3w, w tym kilka kobiet. Do ryzykownych zada\u0144 zwykle zg\u0142asza\u0142o si\u0119 na ochotnika trzech odwa\u017cnych \u017co\u0142nierzy konspiracji: Gienek, W\u0142adek i Edward (autorce nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 ich nazwisk).<\/p>\n\n\n\n Gienek dosta\u0142 rozkaz, aby konn\u0105 furmank\u0105 dostarczy\u0107 przesy\u0142k\u0119 do cz\u0142onka AK w Szczucinie. Gdy jecha\u0142 szos\u0105 Delastowice \u2013 Szczucin ujrza\u0142 grup\u0119 ludzi, furmanki konne i motory, na kt\u00f3rych siedzieli \u017candarmi niemieccy. Kilku z nich prowadzi\u0142o rewizj\u0119 zatrzymanych os\u00f3b. Gienek, troch\u0119 zdenerwowany, podjecha\u0142. Spytano, co wiezie i kazano mu odkry\u0107 w\u00f3z. Zdj\u0105\u0142 siedzenie zrobione ze s\u0142omy i po\u0142o\u017cy\u0142 je obok wozu. Niemcy po przeszukaniu s\u0142omy pozwolili mu odjecha\u0107. Po przyje\u017adzie do Szczucina opowiedzia\u0142 koledze z konspiracji o zaj\u015bciu, kt\u00f3ry rozwi\u0105za\u0142 s\u0142omiank\u0119 z wozu, po czym wyj\u0105\u0142 z niej plik prasy, m\u00f3wi\u0105c: \u201emia\u0142e\u015b szcz\u0119\u015bcie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Przed zako\u0144czeniem wojny Niemcy byli bliscy wynalezienia nowej broni rakietowej. Mowa tu o rakietach V1 i V2, kt\u00f3re zacz\u0119to produkowa\u0107 w mieleckich zak\u0142adach. Bro\u0144 ta jednak nie do ko\u0144ca zda\u0142a egzamin. Rakiety cz\u0119sto l\u0105dowa\u0142y w nieprzewidzianym miejscu Jedna z takich rakiet spad\u0142a do stawu pod Pacanowem. Aby wyci\u0105gn\u0105\u0107 cz\u0119\u015bci z rakiety, Igna\u015b – jeden z cz\u0142onk\u00f3w AK z Lask\u00f3wki Delastowskiej, po zanurkowaniu, wyci\u0105gn\u0105\u0142 je na powierzchni\u0119. Cz\u0119\u015bci rakiet przej\u0119\u0142o dow\u00f3dztwo AK.<\/p>\n\n\n\n Nadchodzi\u0142a jesie\u0144 1944 roku. Front si\u0119 zbli\u017ca\u0142. Niekt\u00f3re niemieckie si\u0142y si\u0119 wycofywa\u0142y, inne sz\u0142y na wsch\u00f3d jako uzupe\u0142nienie. O wszystkich ruchach na froncie by\u0142o wiadomo z gazet oraz przez specjalnych emisariuszy, kt\u00f3rzy noc\u0105, przekraczaj\u0105c lini\u0119 frontow\u0105, kontaktowali si\u0119 z przedstawicielami miejscowej konspiracji. <\/p>\n\n\n\n Fotografia ze zbior\u00f3w rodziny Szymur\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n Ostatnie miesi\u0105ce okupacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n W styczniu 1945 roku J\u00f3zef Szymura uda\u0142 si\u0119 ze swoim siostrze\u0144cem do domu rodzinnego, poniewa\u017c dosta\u0142 zawiadomienie o \u015bmierci swojego ojca, kt\u00f3ry le\u017ca\u0142 sparali\u017cowany od 2 lat. Opiekowa\u0142a si\u0119 nim matka J\u00f3zefa i jego siostra. Ojciec zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w Woli M\u0119drzechowskiej, poniewa\u017c Szczucin by\u0142 ci\u0105gle pod ostrza\u0142em. Po powrocie do domu J\u00f3zef zdecydowa\u0142 zosta\u0107 przez par\u0119 dni z matk\u0105, siostr\u0105 i jej dzie\u0107mi oraz ze szwagrem. Szwagier ukrywa\u0142 si\u0119 na strychu, gdy\u017c wszystkich m\u0119\u017cczyzn chwytano i wysy\u0142ano do kopania row\u00f3w dla Niemc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n 10 stycznia plac\u00f3wki niemieckie stacjonuj\u0105ce na terenie s\u0105siednich wsi, zacz\u0119\u0142y si\u0119 przegrupowywa\u0107 w rejony po\u0142o\u017cone wzd\u0142u\u017c wa\u0142u wi\u015blanego. Od strony Szczucina i Lubasza nadci\u0105ga\u0142y grupki \u017co\u0142nierzy niemieckich, okopuj\u0105c si\u0119 na po\u0142udniowym stoku wa\u0142u. Ten ruch resztek wojsk niemieckich oznacza\u0142, \u017ce mo\u017ce zacz\u0105\u0107 dzia\u0107 si\u0119 co\u015b nowego, dodatkowo ci\u0105g\u0142e strzelaniny i dalekie wybuchy potwierdza\u0142y ten stan rzeczy.<\/p>\n\n\n\n J\u00f3zef Szymura przeczuwa\u0142, \u017ce \u201eco\u015b wisia\u0142o w powietrzu\u201d. Spakowa\u0142 ze swoim siostrze\u0144cem reszt\u0119 dobytku na furmank\u0119, a nast\u0119pnie umocni\u0142 z nim r\u00f3w strzelecki, kopi\u0105c go na wysoko\u015b\u0107 ponad 2 metr\u00f3w. Niedaleko znajdowa\u0142 si\u0119 pusty bunkier na konie, wykopany przez Niemc\u00f3w. J\u00f3zef Szymura wraz z siostrze\u0144cem wprowadzili tam konie oraz 2 krowy, odpowiednio je zabezpieczaj\u0105c. Noc min\u0119\u0142a spokojnie, jedynie z daleka s\u0142ycha\u0107 by\u0142o d\u017awi\u0119ki wybuch\u00f3w i strza\u0142\u00f3w. Rano wszystkie odg\u0142osy ucich\u0142y. By\u0142o mglisto, Wis\u0142a by\u0142a pokryta grub\u0105 pow\u0142ok\u0105 lodu. Wie\u015b by\u0142a bardzo cicha, jakby wymar\u0142a. Gdzieniegdzie tylko s\u0142ycha\u0107 by\u0142o szczekanie ps\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wie\u015b by\u0142a wysiedlona, wiele dom\u00f3w sta\u0142o pustych, jednak ludzie przychodzili pojedynczo strzec swojego dobytku, kt\u00f3rego nie zd\u0105\u017cyli zabra\u0107. Oko\u0142o godziny 8 od strony Wis\u0142y odezwa\u0142y si\u0119 odg\u0142osy strza\u0142\u00f3w z karabin\u00f3w maszynowych i zapali\u0142o si\u0119 kilka strzech na domach w pobli\u017cu rzeki. Strzelanina ci\u0105gle przybiera\u0142a na sile. Zapala\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej dom\u00f3w, utworzy\u0142a si\u0119 zas\u0142ona dymna. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wojska sowieckie forsuj\u0105 Wis\u0142\u0119, a Niemcy si\u0119 wycofuj\u0105. W\u015br\u00f3d ostrej strzelaniny s\u0142ycha\u0107 by\u0142o te\u017c krzyki. Niemcy wycofuj\u0105c si\u0119, zbierali rannych i zabitych. W tym czasie J\u00f3zef Szymura ze szwagrem, siostrze\u0144cem i dwiema ma\u0142ymi siostrzenicami skryli si\u0119 w bardzo g\u0142\u0119bokim rowie strzeleckim. Druga cz\u0119\u015b\u0107 rodziny, czyli matka J\u00f3zefa i jego najstarsza siostra (matka tych dzieci) zosta\u0142y w domu, le\u017c\u0105c na pod\u0142odze, poniewa\u017c pociski lecia\u0142y tak g\u0119sto, \u017ce ci\u0119\u017cko by\u0142o si\u0119 w jakikolwiek spos\u00f3b wychyli\u0107.<\/p>\n\n\n\n Niemcy znajduj\u0105cy s i\u0119 w s\u0105siednich bunkrach wezwali do skierowania ognia w kierunku Lask\u00f3wki. Wtedy rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 prawdziwe piek\u0142o. Pociski artyleryjskie eksplodowa\u0142y, sypi\u0105c wsz\u0119dzie swoje od\u0142amki. Sowieci, wypieraj\u0105c z bunkr\u00f3w niemieckich \u017co\u0142nierzy,\u00a0 szybko parli naprz\u00f3d. Z ka\u017cdej strony lecia\u0142y pociski z karabin\u00f3w maszynowych i granaty. W pewnym momencie zapali\u0142o si\u0119 s\u0105siednie gospodarstwo, kt\u00f3rego odleg\u0142o\u015b\u0107 od rodzinnego domu J\u00f3zefa Szymury wynosi\u0142a 30 m, wi\u0119c ca\u0142e domostwo J\u00f3zefa znalaz\u0142o si\u0119 w dymie. Niemieckie pociski armatnie, wybuchaj\u0105c, ry\u0142y ziemi\u0119 i wsz\u0119dzie sia\u0142y swoje od\u0142amki. Od jednej z tych eksplozji wypad\u0142y wszystkie szyby z okien. Siostra i matka J\u00f3zefa dalej le\u017ca\u0142y w domu przera\u017cone, nie wiedz\u0105c co robi\u0107. Jego siostra namawia\u0142a matk\u0119, aby przej\u015b\u0107 do rowu, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 reszta rodziny, ale ta odm\u00f3wi\u0142a. Siostra, pe\u0142na l\u0119ku, nie wiedz\u0105c co dzieje si\u0119 z jej dzie\u0107mi i reszt\u0105 rodziny znajduj\u0105cej si\u0119 w rowie strzeleckim, wyskoczy\u0142a z domu i chcia\u0142a szybko przebiec w ich stron\u0119. Niestety w tamtym momencie od\u0142amki pocisku, kt\u00f3ry wybuch\u0142 troch\u0119 dalej, porani\u0142y jej nogi. Wystraszona upad\u0142a na ziemi\u0119, z emocji nawet nie czu\u0142a b\u00f3lu. By\u0142o to dos\u0142ownie par\u0119 krok\u00f3w od rowu, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 J\u00f3zef z reszt\u0105 rodziny. Dzieci wci\u0105gn\u0119\u0142y j\u0105 do siebie, zabezpieczaj\u0105c jej \u2013 na szcz\u0119\u015bcie lekkie \u2013 rany.<\/p>\n\n\n\n Pociski lecia\u0142y bez ustanku. Poniewa\u017c krowy i konie, kt\u00f3re sta\u0142y na uwi\u0105zaniu w bunkrze zacz\u0119\u0142y si\u0119 p\u0142oszy\u0107, J\u00f3zef Szymura wraz z siostrze\u0144cem przeskoczyli do nich z rowu strzeleckiego. Siostrzeniec J\u00f3zefa \u2013 Tadek \u2013 wszed\u0142 mi\u0119dzy krowy, a J\u00f3zef mi\u0119dzy konie, aby je przytrzyma\u0107 za \u0142a\u0144cuchy. W tamtym momencie zauwa\u017cyli zapalaj\u0105ce si\u0119 kolejne gospodarstwo i atakuj\u0105cych sowieckich \u017co\u0142nierzy. Jeden z nich zobaczy\u0142 J\u00f3zefa i Tadka w bunkrze z byd\u0142em. Dawa\u0142 im znaki r\u0119k\u0105, aby si\u0119 po\u0142o\u017cyli na ziemi, poniewa\u017c mogli zosta\u0107 zranieni lec\u0105cymi pociskami i pyta\u0142, gdzie s\u0105 Niemcy. Wtedy rozleg\u0142 si\u0119 straszny huk. Pocisk artyleryjski du\u017cego kalibru uderzy\u0142 w brzeg bunkra. J\u00f3zef i Tadek na moment stracili przytomno\u015b\u0107. Gdy si\u0119 wybudzili, dalej le\u017celi mi\u0119dzy byd\u0142em, ale J\u00f3zef zauwa\u017cy\u0142, \u017ce brakuje jednego konia. Zapewne urwa\u0142 si\u0119 po us\u0142yszeniu wybuchu i pogna\u0142 w nieznanym kierunku. Drugi sta\u0142 przy \u015bcianie dr\u017c\u0105c. Krowy le\u017c\u0105ce nieruchomo wok\u00f3\u0142 Tadka okaza\u0142y si\u0119 martwe. J\u00f3zef z siostrze\u0144cem zostali chwil\u0119 w bunkrze, le\u017c\u0105c przysypani lekko ziemi\u0105 i rozmawiaj\u0105c. Na szcz\u0119\u015bcie ani Tadek, ani J\u00f3zef nie byli ranni. Mieli wielkie szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nic si\u0119 im nie sta\u0142o po takim wybuchu.<\/p>\n\n\n\n Wr\u00f3cili szybko do rowu strzeleckiego, aby zobaczy\u0107 co dzieje si\u0119 z reszt\u0105. Tam r\u00f3wnie\u017c na szcz\u0119\u015bcie wszyscy byli zdrowi. J\u00f3zef Szymura wyskoczy\u0142 ze schronienia i pobieg\u0142 do domu po matk\u0119. Ta, modl\u0105c si\u0119, dalej le\u017ca\u0142a na pod\u0142odze bez \u017cadnych ran. Strzelanina troch\u0119 ucich\u0142a i oddali\u0142a si\u0119. Kilka dom\u00f3w we wsi sp\u0142on\u0119\u0142o, a dopalaj\u0105ce si\u0119 zgliszcza sprawia\u0142y ponury widok. Niedaleko rowu le\u017ca\u0142o dw\u00f3ch zabitych \u017co\u0142nierzy radzieckich, a w oddali ci\u0105gle by\u0142o s\u0142ycha\u0107 strza\u0142y. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 \u015bciemnia\u0107. I oto nagle do rowu strzeleckiego wskoczy\u0142 \u017co\u0142nierz radziecki. By\u0142 ranny w lew\u0105 r\u0119k\u0119. Prosi\u0142, aby go przetrzyma\u0107 w schronieniu, bo Niemcy wzmocnili si\u0142y i id\u0105 w stron\u0119 Wis\u0142y. Rana by\u0142a spora, rodzina J\u00f3zefa zrobi\u0142a banda\u017c z prze\u015bcierad\u0142a i opatrzy\u0142a r\u0119k\u0119 \u017co\u0142nierza.<\/p>\n\n\n\n \u015aciemnia\u0142o si\u0119 coraz bardziej. Nagle wszyscy w rowie us\u0142yszeli d\u017awi\u0119k \u0142amanego p\u0142otu i g\u0142os m\u00f3wi\u0105cy co\u015b po niemiecku. R\u00f3wnocze\u015bnie dostrze\u017cono strumie\u0144 \u015bwiat\u0142a z latarki. Niemcy, o\u015bwietlaj\u0105cy ca\u0142y teren, zauwa\u017cyli r\u00f3w strzelecki, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Szymura wraz z rodzin\u0105 i \u017co\u0142nierzem radzieckim. Podeszli do bunkru, aby sprawdzi\u0107, czy kto\u015b tam si\u0119 kryje. Gdy zobaczyli w nim ludzi, spytali kim s\u0105. By\u0142o ich kilkunastu, uzbrojonych w bro\u0144 i granaty. Nagle Niemcy zauwa\u017cyli karabin le\u017c\u0105cy w k\u0105cie bunkra, wi\u0119c szybko wyci\u0105gn\u0119li swoj\u0105 bro\u0144 i skierowali j\u0105 prosto do rowu strzeleckiego, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy innymi J\u00f3zef. Wtedy wsta\u0142 ranny \u017co\u0142nierz radziecki, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce karabin nale\u017cy do niego, a on wskoczy\u0142 do bunkru, aby si\u0119 schroni\u0107 przed strzelanin\u0105. Niemcy wyci\u0105gn\u0119li go z rowu, kazali mu odrzuci\u0107 bro\u0144. Opr\u00f3cz karabinu ranny \u017co\u0142nierz mia\u0142 tylko p\u0142aszcz. Niemieccy \u017co\u0142nierze, widz\u0105c dzieci siedz\u0105ce w rowie, wrzucili p\u0142aszcz z powrotem do bunkru, aby dwie ma\u0142e siostrzenice J\u00f3zefa mog\u0142y na nim usi\u0105\u015b\u0107. Na koniec powiedzieli, \u017ceby zabra\u0107 si\u0119 z nimi w kierunku zachodnim, gdy b\u0119d\u0105 wraca\u0107, bo tutaj mo\u017ce by\u0107 ofensywa. Odeszli, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 rannego jako je\u0144ca. W tamtym momencie w rowie strzeleckim nast\u0105pi\u0142a szybka mobilizacja. J\u00f3zef Szymura zabra\u0142 swoj\u0105 matk\u0119 i reszt\u0119 rodziny do s\u0105siedniego domu, gdzie by\u0142a dobrze ukryta piwnica, aby si\u0119 tam schowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Rano oczom ukazywa\u0142 si\u0119 smutny widok wsi. Domy spalone, dym jeszcze unosi\u0142 si\u0119 nad niekt\u00f3rymi gospodarstwami. Na ziemi le\u017ca\u0142y zw\u0142oki poleg\u0142ych radzieckich \u017co\u0142nierzy. Ju\u017c w nocy pojawili si\u0119 cz\u0142onkowie z AK i wsp\u00f3lnie badali teren. Napotkali du\u017co broni r\u0119cznej, zar\u00f3wno niemieckiej jak i radzieckiej, amunicji oraz broni wi\u0119kszego kalibru. Na terenie Lask\u00f3wki le\u017ca\u0142o oko\u0142o 30 zabitych \u017co\u0142nierzy radzieckich, w tym jeden wy\u017cszy oficer z cz\u0119\u015bciowo roztrzaskan\u0105 g\u0142ow\u0105 od od\u0142amka pocisku. Reszt\u0119 rannych lub martwych sowieci zabrali za Wis\u0142\u0119 z pomoc\u0105 cywil\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Od 13 stycznia 1945 roku nie spotyka\u0142o si\u0119 ju\u017c Niemc\u00f3w na terenach Lask\u00f3wki Delastowskiej. Wtedy zacz\u0119to zabiera\u0107 martwych \u017co\u0142nierzy z p\u00f3l bitwy, kt\u00f3rych armia nie zd\u0105\u017cy\u0142a wzi\u0105\u0107 ze sob\u0105, aby pochowa\u0107 ich na planowanym cmentarzu; zbierano r\u00f3wnie\u017c bro\u0144 i amunicj\u0119, kt\u00f3r\u0105 odpowiednio zabezpieczano. Ludzie, kt\u00f3rzy byli wysiedleni do bliskich wsi, wracali do dom\u00f3w i przywozili reszt\u0119 swojego maj\u0105tku. Wie\u015b si\u0119 z powrotem zaludni\u0142a, ale wygl\u0105da\u0142a smutno. Kilkana\u015bcie gospodarstw sp\u0142on\u0119\u0142o, wszystkie p\u0142oty by\u0142y po\u0142amane, a szyby w domach powybijane. Dodatkowo wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbo\u017ca i siana by\u0142a skradziona, g\u0142\u00f3wnie przez Niemc\u00f3w. J\u00f3zef Szymura na wysiedleniu wyszed\u0142 tragicznie. Straci\u0142 dwie krowy, dwa konie, a nawet kury, kt\u00f3re zosta\u0142y zabite od\u0142amkami pocisk\u00f3w, tak samo jak i pies. Zosta\u0142a tylko sk\u00f3ra i mi\u0119so z zabitych kr\u00f3w. Mi\u0119so J\u00f3zef uw\u0119dzi\u0142 i tym \u017cywi\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 przez jaki\u015b czas, bo nic innego nie by\u0142o do jedzenia.<\/p>\n\n\n\n Nadchodzi\u0142 czas wiosny, a zatem czas obsiewu pola, niestety nie by\u0142o ani zbo\u017ca, aby je posia\u0107, ani ziemniak\u00f3w, aby je zasadzi\u0107. Brakowa\u0142o pieni\u0119dzy. Trzeba by\u0142o organizowa\u0107 zupe\u0142nie nowe \u017cycie. Po odje\u017adzie siostry J\u00f3zefa z jej dzie\u0107mi oraz m\u0119\u017cem, w domu rodzinnym zosta\u0142 tylko J\u00f3zef i jego matka. Musieli dawa\u0107 sobie rad\u0119 we dw\u00f3jk\u0119. Sprzedali w\u00f3z konny, J\u00f3zef po\u017cyczy\u0142 od kolegi troch\u0119 zbo\u017ca, przyci\u0105\u0142 drzewo na opa\u0142 i ponaprawia\u0142 okna. Na szcz\u0119\u015bcie wci\u0105\u017c mieli ukryte buraki cukrowe, kt\u00f3rymi s\u0142odzili herbat\u0119, przewa\u017cnie lipow\u0105 i czarn\u0105 kaw\u0119 palon\u0105 ze zbo\u017ca. Od ksi\u0119dza proboszcza (ks. J\u00f3zef Kapturkiewicz \u2013K. S.), kt\u00f3ry przebywa\u0142 przez jaki\u015b czas zakwaterowany u Szymur\u00f3w, J\u00f3zef dosta\u0142 troch\u0119 drewna z rozebranych bunkr\u00f3w niemieckich. Ksi\u0105dz mieszka\u0142 u J\u00f3zefa dop\u00f3ki mieszka\u0144cy wsi nie odbudowali kaplicy. Odbywa\u0142y si\u0119 w niej nabo\u017ce\u0144stwa odprawiane przez proboszcza, w\u0142a\u015bciciela by\u0142ego dworu w Delastowicach.<\/p>\n\n\n\n Na tym wydarzeniu wspomnienia \u015awiadka Historii ko\u0144cz\u0105 si\u0119. Zako\u0144czenie<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki wspomnieniom mog\u0142am cho\u0107 w przybli\u017ceniu odtworzy\u0107 \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w Lask\u00f3wki Delastowskiej w czasie okupacji. Bardzo dobrze, \u017ce te wspomnienia wysz\u0142y spod pi\u00f3ra mojego pradziadka.<\/p>\n\n\n\n Klara Surowiec, prawnuczka \u201eTrapera\u201d<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W czasie kwerendy internetowej na stronie Tarnowsko-Galicyjskiej Biblioteki Cyfrowej (http:\/\/bc.cyfrowagalicja.pl\/dlibra) natkn\u0119\u0142am si\u0119 na liczne zdigitalizowane r\u0119kopisy by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej z Powi\u015bla D\u0105browskiego. W\u015br\u00f3d Czytaj wi\u0119cej…<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publikacje"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=613"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":626,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/613\/revisions\/626"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/426443385_3656838504538713_4552316182894872109_n-1-708x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/2-1.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/426307698_1103701767321264_5443823283123184083_n-2-1024x598.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Po wojnie J\u00f3zef Szymura by\u0142 poszukiwany przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa ze wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 do Armii Krajowej i przez jaki\u015b czas ukrywa\u0142 si\u0119. P\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 w GS Samopomoc Ch\u0142opska w M\u0119drzechowie. Mieszka\u0142 z rodzin\u0105 w Lask\u00f3wce Delastowskiej. Zmar\u0142 11 czerwca 1987, pochowany na cmentarzu parafialnym w Delastowicach.<\/p>\n\n\n\n