{"id":65,"date":"2022-05-26T23:13:20","date_gmt":"2022-05-26T21:13:20","guid":{"rendered":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/?p=65"},"modified":"2022-06-13T02:34:29","modified_gmt":"2022-06-13T00:34:29","slug":"rys-historyczny-armii-krajowej-oraz-struktura-organizacyjna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/65\/rys-historyczny-armii-krajowej-oraz-struktura-organizacyjna\/","title":{"rendered":"Rys historyczny Armii Krajowej oraz struktura organizacyjna"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tki Armii Krajowej datuje si\u0119 na 27 wrze\u015bnia 1939r., wtedy to powo\u0142ana zosta\u0142a konspiracyjna organizacja ,,S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski\u201d. Jej komendantem zosta\u0142 gen. Micha\u0142 Karaszewicz-Tokarzewski. W kraju powsta\u0142y samorzutne i niezale\u017cne od niej liczne tajne sprzysi\u0119\u017cenia. 13 listopada 1939 Naczelny W\u00f3dz, gen. W\u0142adys\u0142aw Sikorski z inicjatywy Rz\u0105du znajduj\u0105cego si\u0119 na emigracji we Francji, rozwi\u0105za\u0142 j\u0105 i powo\u0142a\u0142 w jej miejsce now\u0105 organizacj\u0119: ,,Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej\u201d. Komendantem mianowany zosta\u0142 gen. Kazimierz Sosnkowski. W 1940 roku podj\u0119to tzw. &#8222;akcj\u0119 scaleniow\u0105\u201d, polegaj\u0105c\u0105 na w\u0142\u0105czeniu w sk\u0142ad ZWZ innych organizacji podziemnych. Armi\u0119 zasilali \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego, a tak\u017ce liczna m\u0142odzie\u017c. 14 lutego 1942 roku z rozkazu gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego, Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej zosta\u0142 przemianowany na Armi\u0119 Krajow\u0105. Celem tej decyzji by\u0142o scalenie wszystkich dzia\u0142aj\u0105cych w kraju organizacji konspiracyjnych i przygotowanie si\u0142 i \u015brodk\u00f3w do zbrojnego powstania. Komendantem G\u0142\u00f3wnym zosta\u0142 gen. Stefan Rowecki \u201eGrot\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od pocz\u0105tku budowano struktur\u0119 terenow\u0105 AK \u2013 okr\u0119gi odpowiadaj\u0105ce w zasadzie przedwojennym wojew\u00f3dztwom. Okr\u0119gi dzieli\u0142y si\u0119 na inspektoraty i obwody (powiaty) rejony i plac\u00f3wki (szczebel gminy). Na czele obszar\u00f3w, okr\u0119g\u00f3w, obwod\u00f3w i plac\u00f3wek stali komendanci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzano zatem werbunek do organizacji, szkolono \u017co\u0142nierzy, budowano system \u0142\u0105czno\u015bci, gromadzono bro\u0144 prowadzono wywiad, wydawano lokalne wydawnictwa konspiracyjne, prowadzono walk\u0119 zbrojn\u0105 z okupantem, planowano dzia\u0142ania powsta\u0144cze na terenie kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawowym ogniwem by\u0142 pluton licz\u0105cy do 50 ludzi, podzielony na dru\u017cyny i sekcje w taki spos\u00f3b, aby jedna osoba mia\u0142a kontakt tylko z kilkoma wsp\u00f3\u0142towarzyszami walki oraz dow\u00f3dc\u0105. W ZWZ i AK pos\u0142ugiwano si\u0119 tylko pseudonimami, obowi\u0105zywa\u0142a bezwzgl\u0119dna tajemnica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecnie skupi\u0119 si\u0119 na dzia\u0142alno\u015bci AK na terenie powiatu d\u0105browskiego (z uwzgl\u0119dnieniem gmin Boles\u0142aw, M\u0119drzech\u00f3w i Szczucin). Pos\u0142u\u017cy\u0142am si\u0119 lektur\u0105 p\u0142k Zdzis\u0142awa Baszaka \u201ePlac\u00f3wka AK \u201eMalwina\u201d-wydan\u0105 w 1992 r. oraz materia\u0142ami zgromadzonymi przez Ko\u0142o \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej w Szczucinie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w pierwszych miesi\u0105cach okupacji na ternie ziemi tarnowskiej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 konspiracyjna walka z Niemcami. Tarnowski o\u015brodek ruchu oporu nawi\u0105za\u0142 kontakt z lud\u017ami w D\u0105browie Tarnowskiej, kt\u00f3rzy chcieli tworzy\u0107 grupy konspiracyjne. W sk\u0142ad obwodu D\u0105browa Tarnowska ps. \u201eDrewniaki\u201d wchodzi\u0142y plac\u00f3wki: \u201eGiena\u201d \u2013 Gr\u0119bosz\u00f3w, \u201eWac\u0142awa\u201d \u2013 Wietrzychowice, \u201eZofia\u201d \u2013 \u017babnoi Otfin\u00f3w, \u201eDanuta\u201d \u2013 D\u0105browa<strong> i <\/strong>Radgoszcz, \u201eStanis\u0142awa\u201d- Szczucin, \u201eRenata\u201d \u2013 Rad\u0142\u00f3w \u201eMalwina\u201d \u2013 Boles\u0142aw i M\u0119drzech\u00f3w. Obw\u00f3d \u201eDrewniaki\u201d wchodzi\u0142 w sk\u0142ad Inspektoratu AK Tarn\u00f3w, czyli 16 Pu\u0142ku Piechoty w Tarnowie, kt\u00f3ry podlega\u0142 pod Okr\u0119g AK Krak\u00f3w, a ten z kolei pod G\u0142\u00f3wn\u0105 Komend\u0119 AK.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c <strong>w <\/strong>1940 r. na terenie gminy Boles\u0142aw i M\u0119drzech\u00f3w utworzona zosta\u0142a plac\u00f3wka pod kryptonimem \u201eMarta\u201d, a p\u00f3\u017aniej pos\u0142ugiwano si\u0119 nazw\u0105 \u201eMalwina\u201d. Dow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki (odpowiednik kompanii) zosta\u0142 Boles\u0142aw Babula, ps. \u201eMalik\u201d, Jego bezpo\u015brednim zwierzchnikiem by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Kabat ps. \u201eBrzechwa\u201d, dow\u00f3dca obwodu D\u0105browa Tarnowska. W 1941 r. w sk\u0142ad plac\u00f3wki wchodzi\u0142y plutony: pluton 313 &#8211; dow\u00f3dca Leon Zi\u0119tara ps. \u201e\u0141ukasz\u201d, pluton 315 \u2013 dow\u00f3dca Jan Misiaszek ps. \u201eWit\u201d, pluton 316 \u2013 dow\u00f3dca Furma\u0144ski ps. \u201eWan\u0142\u201d, pluton 316a \u2013 dow\u00f3dca Stanis\u0142aw Chwa\u0142ek ps. \u201eBohun\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach 1941-44 do plac\u00f3wki by\u0142o zaprzysi\u0119\u017conych ponad 500 os\u00f3b. Byli to przede wszystkim m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani po wojsku. Opr\u00f3cz tego okoliczna ludno\u015b\u0107 zaanga\u017cowana w walk\u0119 pomaga\u0142a w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b: dostarcza\u0142a \u017cywno\u015b\u0107, ubrania, oraz udost\u0119pnia\u0142a kwatery.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto w tym miejscu wymieni\u0107 dzia\u0142ania sabota\u017cowo-dywersyjne na terenie tych s\u0105siednich gmin. Do akcji, kt\u00f3re odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w powiecie zapewne mo\u017cna zaliczy\u0107 operacje zwi\u0105zane z mleczarni\u0105 w Szczucinie, Niecieczy, Przybys\u0142awicach i D\u0105browie Tarnowskiej. G\u0142o\u015bny rozg\u0142os zdoby\u0142y te\u017c akcje przeciwko targownikom. Operacje te polega\u0142y na zbieraniu i niszczeniu ewidencji zwierz\u0105t, ewidencji grunt\u00f3w, obowi\u0105zkowych dostaw zbo\u017ca i \u017cywca. Likwidowano te\u017c zdrajc\u00f3w i konfident\u00f3w. W\u0142a\u015bnie w Szczucinie zosta\u0142 wykonany wyrok na Rozmusie, funkcjonariuszu policji granatowej. Do najwi\u0119kszej akcji z udzia\u0142em ponad 200 os\u00f3b nale\u017cy zaliczy\u0107 wy\u0142adunek w\u0119gla z galer na Wi\u015ble. Akcja trwa\u0142a kilka dni, okupant straci\u0142 spor\u0105 ilo\u015b\u0107 w\u0119gla, kt\u00f3r\u0105 zyskali Polacy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przejd\u0119 teraz do om\u00f3wienia dzia\u0142ania AK na terenie Szczucina, <strong>g<\/strong>dzie g\u0142\u00f3wnym organizatorem dzia\u0142alno\u015bci ZWZ i AK by\u0142 Franciszek Kapel ps. \u201eWy\u017ce\u0142\u201d. Plac\u00f3wka pocz\u0105tkowo mia\u0142a pseudonim \u201eSzczepan\u201d, a od 1943 r. \u201eStanis\u0142awa\u201d. Dow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki by\u0142 kpt Franciszek Wiatr ps. \u201eDuch\u201d a zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy podporucznik J\u00f3zef Kijak ps. \u201eBudrys\u201d. Warto przypomnie\u0107 cho\u0107by nazwiska dow\u00f3dc\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pluton\u00f3w: pluton 305 \u2013 dow\u00f3dca podporucznik J\u00f3zef Szmist ps. \u201eBokser\u201d, pluton 305a \u2013 dow\u00f3dca plutonowy W\u0142adys\u0142aw R\u017cany ps. \u201eZuch\u201d, pluton 306 \u2013 dow\u00f3dca plutonowy Karol Dudek ps. \u201e\u015amig\u0142y\u201d, pluton 307 \u2013 dow\u00f3dca st. sier\u017cant Jan Kowal ps. \u201eKonar\u201d, pluton 308 \u2013 dow\u00f3dca st. sier\u017cant Marcin Dzi\u0119giel ps.. \u201eSka\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oddzia\u0142y plac\u00f3wki \u201eStanis\u0142awa\u201d bra\u0142y udzia\u0142 w zniszczeniu Zak\u0142adu Mleczarskiego w Szczucinie oraz cegielni. Grupa operacyjna plutonu 305 bra\u0142a bezpo\u015bredni udzia\u0142 w akcji zniszczenia punktu \u017cywca w Boles\u0142awiu. Wsp\u00f3lnie z grup\u0105 partyzant\u00f3w \u201eJ\u0119drusie\u201d dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na ziemi kieleckiej zorganizowano akcj\u0119 dywersyjn\u0105 na dw\u00f3r i gorzelni\u0119 (teren dzisiaj nale\u017c\u0105cy do ZSP Szczucin).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Anna Grzywa<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tki Armii Krajowej datuje si\u0119 na 27 wrze\u015bnia 1939r., wtedy to powo\u0142ana zosta\u0142a konspiracyjna organizacja ,,S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski\u201d. Jej komendantem zosta\u0142 gen. Micha\u0142 Karaszewicz-Tokarzewski. W Czytaj wi\u0119cej&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-65","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publikacje"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions\/66"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pceikz.pl\/klub-ak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}